اردبيل،پرشياسيتيز،آرپا تپه(آریاتپه)
اردبيل،پرشياسيتيز،آرپا تپه(آریاتپه)نام روستا و تپهای است باستانی در دهستان ننه کران، شهرستان نمین است که در آن آثاری از هزاره یکم پیش از میلاد یافت شدهاست. این محوطه باستانی میان کناسه و گردنهٔ حاجی امیر در جاده آستارا به اردبیل و در ۳۰ کیلومتری شهر اردبیل و در ۱۰ کیلومتری جنوب شهر نمین قرار گرفتهاست.جنگل فندقلو در ۵ کیلومتری آریاتپه واقع شده که یکی از زیباترین مناطق ایران است که مشرف به گردنه زیبای حیران میباشد.کدخدای این روستا حاج محمد اصغری آریاتپه میباشد.
این تپه به عنوان یک اثر ملی در تیر ماه 1382 در فهرست آثار تاریخی سازمان میراث فرهنگی با شماره ۹۱۶۲ و کد ۱۹۷۰۹ به ثبت رسيده است.آرپاتپه ، آریاتپه ، آرتاتپه ، نامهایی هستند که به این روستا گفته میشود احتمال قوی نام این ده آرتاتپه بوده (تپه مقدس) بعلت تپه ای که داخل روستا قراردارد و شاید بعلت آنکه در این منطقه جو و گندم زیاد کاشته میشده که در این باب سعید بن کاظم بیگ برادگاهی لنکرانی نویسنده تذکره سعدیه یا تاریخ لنکران در باب ویلکیج چنین مینویسد : ناحیه غله خیز و مردمش بعضی سنی شافعی و اکثرا شیعه اثنی عشری است و شغل آنها بعد از زراعت پرستاری از خیول و دواب است. مراتع و مزارع واسعه در این ملک میباشد و غله جات به جز جو و گندم چیز دیگری در آنجا حاصل نیاید و میوه نیز جزء در قریه امین جان در جای دیگرش نیک صورت حصول نبندد اما در باب خوبی آب و هوا و حسن احوال مردم مینویسد : مردمانی ملایم و خوشرو و با ادب و با فرهنگ و اکثرا با سواد میباشند که به لحاظ رعایت بهداشت در این منطقه که در سال 1244 ایران را ناخوشی و طاعون فرا گرفته بود این منطقه مصون از بلایا باقی ماند.» و چون در آن زمان گندم بسیار کم یاب و شاید بهتر باشد بگم نایاب بوده کشاورزان جو (در زبان آذری آرپا) می کاشتند که شاید باعث شده این روستا اسم آرپاتپه بخود بگیرد.این روستا از شمال به روستای خانقاه سفلی از جنوب به روستای ننه کران از غرب به روستای سولا و ازشرق به جنگل فندقلو متصل میباشد. این محوطه باستانی میان کنازق و گردنهٔ حاجی امیر در جاده آستارا به اردبیل و در ۳۰ کیلومتری شهر اردبیل و در ۱۰ کیلومتری جنوب شهر نمین قرار گرفتهاست.و در شهریور ۱۳۲۰ (جنگ جهانی دوم) این روستا و چندی از روستا های اطراف مورد حمله لشکراتحاد جماهیر شوروی(روسیه) قرار گرفت.
آب و هوای منطقه معتدل کوهستانی میباشد البته تا 10 سال قبل این روستا به ندرت هوای آفتابی به چهره خود میگرفت و اکثر اوقات هوایی ابری ، مه آلود و بارانی داشت ولی اکنون که حدود 10 سال است خشکسالی بر منطقه چیره شده و این خشکسالی نیز باعث چندین آتش سوزی بزرگ در منطقه شده است.
شغل ساکنان روستا کشاورزی و دامپروی است ولی به علت موقعیت جغرافیایی روستا و کمی اراضی کشاورزی دامپروری مناسبترین فعالیت برای ساکنان میباشد.
بعد از انقلاب اسلامی روستائیان از نعمت آب لوله کشی،برق،تلفن،گاز،جاده آسفالته ،روشنایی داخل معابر،پایگاه بسیج مقاومت(شهید چمران) و بیمه روستایی برخوردار شده اند و همچنین یک مدرسه ابتدایی دارد بنام عمار یاسر که کودکان روستایی تا مقطع پنجم ابتدایی را در این دبستان خوانده و برای ادامه تحصیل ناگزیر دختران به نمین و پسران به روستای ننه کران میروند در آرپاتپه خانه بهداشت و درمانگاه وجود ندارد ولی دو روستا که در همسایگی آن قرار دارد هم درمانگاه(در روستای ننه کران) داشته و هم خانه بهداشت(در روستای خانقاه سفلی) وجود دارد.
از نظرجاده ارتباطی دو جاده به این روستا ختم میشود که که هردو آنها از بزرگراه شهیددادمان منشعب میشوند یکی از روستای دودران و خانقاه سفلی گذشته و به آرپاتپه ختم میشود و دیگری که راه اصلی است از طرف روستای سولا به این روستا میرسد در منطقه ویلکیج شمالی ،مرکزی و جنوبی فقط آرپاتپه است که تا جنگل جاده آسفالته دارد.تا قبل از انقلاب اسلامی ایران این روستا توقفگاه مسافرانی بود که قصد مسافرت به شهرهای دیگر از جمله رشت - تهران - قزوین و ... داشتند بود، چون تنها جاده اردبیل از این روستا میگذشت و همچنین نویسنده سفرنامه ،آقای اوژن اوبن aubin eugen سفیر فرانسه در دربار مظفرالدین شاه و محمد علی شاه است. این دیپلمات که اسم واقعی او کولار دسکوkoulard deskos است از مرداد ماه 1285 تا تیر ماه 1286 به عنوان سفیر فرانسه در ایران خدمت کرده و در این مدت کوتاه شاهد وقایع بسیار مهم و حساس تاریخ معاصر ایران بوده است. به امضاءرسیدن فرمان مشروطیت، در گذشت مظفر الدین شاه، جلوس محمد علی شاه قاجار از جمله وقایع دوران خدمت اوست.او علاوه بر تبحّر سیاسی خود، از نویسندگی و تحقیق نیز بی بهره نبوده و در سفرهای تحقیقاتی خود به بسیاری از شهر های ایران از جمله اردبیل به بررسی فرهنگ، آداب و رسوم،دین و مذهب، عرفان و ادب، شعر و موسیقی و خلقیات مردم پرداخته است و حاصل مطالعات خود را در سال 1908 میلادی در کتابی تحت عنوان ایران امروز، ایران و بین النهرین در پاریس به چاپ رسانده است.این کتاب بعدها بعنوان مأخذ عمده ای درباره انقلاب مشزوطیت در آمده و در سال 1362 توسط مترجمی بنام علی اصغر سعیدی به فارسی ترجمه و با عنوان ایران امروزدر تهران چاپ شده است. مقام ومنزلت سیاسی و ادبی و پژوهشی اوژن اوبن در حدی است که امروزه یکی از خیابانهای پاریس به نام او نامیده می شود. درباره جاده اردبیل به آستارا می نویسد راه شوسه در دست ساختمان، رفت و آمد میان اردبیل و آستارا را بسیار آسان کرده است و می نویسد که عملیات ساختمانی راه مزبور به یک شرکت ایرانی واگذار شده و خط سیر آن توسط یک مهندس بومی، به نام سلیمان خان که یکی از شاگردان قدیمی دار الفنون تهران است، تعیین و طرح ریزی شده است و در آمد ماهانه این جاده را از بابت اخذ عوارض حمل بار بالغ بر 10 تا 12 هزار تومان ذکر می کند.شکوه و عظمت و زیبائیهای کوه و جنگل، تنوع رنگ وبوی درختان و گیاهان، و رودخانه ها وآبشارها در منطقه حیران، او را به حیرت واداشته و می نویسد این ناحیه هیچ شباهتی به نواحی دیگر ایران ندارد و عیناً منظر فرانسه را به یاد می آورد؛
طبق آمار سرشماری عمـومی نفوس ومسکن مرکز آمار ایران در سال 1385 این روستا دارای 34 خانوار و 130 نفر جمعیت بوده که از این 130 نفر 66 نفر زن و 64 نفر آن مرد بودند که از این تعداد 90 نفر آن باسواد و 40 نفر آن بیسواد میباشند ولی اکنون آرپاتپه تقریباً دارای 50 خانوار و حدوداً 150 الی 160 نفر جمعیت است.(آمار نفوس و مسکن استان اردبیل در سال 1385 به تفکیک آبادیها)
در ضلع غربی روستا تپه ای قرار دارد که طول آن 150 متر و عرض 100 متر و ارتفاع آن 10 متر میباشد فاصله تپه با جاده آسفالته روستا 30 متر است اگر از نظر قدمت بخواهیم تپه را مورد بررسی قرار دهیم باید به این اشاره نمود که در برشهای صورت گرفته بر روی تپه (سمت روستا)آثار خشتی به ضخامت 10 سانتی متر قابل رویت میباشد و ضمناً از اهمیت این تپه میتوان به نام آن نیز اشاره نمود که روستا نیز به همین نام نامیده میشود.این تپه بصورت بیضوی در امتداد شمالی جنوبی واقع گردیده که رودخانه ای فصلی در ضلع جنوبی آن جریان دارد بر اساس سفالهای سطحی جمع آوری شده میتوان به سفالهای خاکستری چرخ ساز و سفال قرمز رنگ و همچنین سفال نخودی با تزیینات سیاهرنگ زیگزاگ اشاره نمود که عمدتاً به هزاره اول قبل از میلاد منتسب میباشند این تپه به عنوان یک اثر ملی در تیر ماه 1382در فهرست آثار ملی ، تاریخی سازمان میراث فرهنگی با شماره ۹۱۶۲ و کد ۱۹۷۰۹ به ثبت رسیدهاست.
در بین روستا های اطراف آرپاتپه بیشترین جذب گردشگر را به خود اختصاص داده است با توجه به اینکه جنگل فندقلو در 5 كيلومتري آرياتپه واقع شده كه يكي از زيباترين و بی نظیرترین مناطق گردشگری ایران محسوب شده و همه ساله میلیونها گردشگر خارجی و داخلی با پیمودن صدها و یا هزاران کیلومتر راه می آیند تا با دیدن قدرت الهی لذت برده و از این طبیعت زیبا استفاده نمایند.و اکنون هم اكثر مردم اين روستا را با نام جنگل فندقلو مي شناسند. كدخدا و ريش سفيد اين روستا حاج محمد اصغري آرياتپه و اعضاي محترم شورا :آقايان مرحمت رعدي ، يعقوب كنعاني و بيژن جوادي هستند.
.jpeg)
(چگونه دوست ندارم من این دیاران را /که هر شقایقش آیینه ای است یاران را )