تهران قدیم؛ روستایی که پایتخت شد= از سایت کجارو

تهران قدیم؛ روستایی که پایتخت شد

 

تهران قدیم و بافت تاریخی و جذاب آن را امروزه بیشتر در عکس‌های قدیمی می‌توان جستجو کرد. عکس‌هایی که هویت، تاریخ و فرهنگ پایتخت ایران زمین را روایت می‌کنند.

 

تهران قدیم یا همان طهران قدیم، کلان‌شهری که امروزه با عنوان پرجمعیت‌‌ترین شهر ایران و بزرگ‌ترین شهر فارسی زبان دنیا از آن یاد می‌شود، تاریخی چند هزار ساله در پیشینه خود دارد. تاریخی پر فراز و نشیب که گاهی در دل کوچه‌‌پس‌کوچه‌های قدیمی شهر، هنوز هم می‌توان سراغی از آن گرفت. تهران قدیم، روزی روستایی از توابع ری معرفی می‌شد و باغ‌های میوه فراوان و آب گوارایش زبانزد خاص و عام بود. امروزه، از آن کوچه باغ‌های زیبا، آب و هوای مطلوب و خانه‌هایی با هشتی، اتاق‌های آفتابگیر، پنجره‌های رنگی، حیاط وسیع و حوض کوچکی که هر شب میزبان مهتاب بود، تنها عکسی در قاب خاطرات باقی مانده است. هرآنچه از بافت تاریخی تهران قدیم نیز پابرجاست، به جاذبه گردشگری شهری تبدیل شده که در حصار دود و آهن و سیمان، نفس‌های سنگین و سختی می‌کشد.

در این مقاله به سراغ این قاب دیدنی رفته‌ایم تا طهران قدیم را از ورای چهره سیمانی، دودآلود و پر ازدحام امروزی‌اش تماشا کنیم. با ما هم‌سفر شوید تا لحظه‌هایی ناب از گذشته پایتخت ایران زمین را ورق بزنیم.

نقشه تهران قدیم

منبع عکس: سایت چمدان

قدیمی‌ترین نقشه‌ای که از تهران وجود دارد، به حدود دو قرن پیش و دوران فتحعلی شاه قاجار برمی‌گردد. این نقشه به زبان روسی و توسط افسری از ارتش روسیه با نام «سروان ناسکوف» در سال ۱۸۲۶ میلادی (۱۲۰۵ خورشیدی) و به‌منظور جاسوسی و به‌طور مخفیانه تهیه شده است.

 

منبع عکس: شهر فرنگ

دومین نقشه تهران قدیم، در سال ۱۸۴۸ میلادی (۱۲۲۷ خورشیدی) و زمان محمد شاه قاجار، توسط «ایلیا نیکلایویچ برزین» یا «الیاس بره زین»، شرق شناس روسی، در دو نسخه روسی و فارسی ترسیم و در اختیار دولت وقت قرار گرفت. امروزه از طرح بِرزین، به‌عنوان اولین نقشه دقیق تهران یاد می‌شود و نسخه خطی آن در کاخ گلستان قرار دارد. نقشه‌ای که پنج دروازه اطراف شهر را به نمایش می‌گذارد.

منبع عکس: تهران شناسی

نقشه بعدی تهران قدیم به دوره ناصرالدین شاه قاجار مربوط می‌شود که عصر شکوفایی نقشه‌برداری در ایران بود. این نقشه ۱۰ سال پس از نقشه برزین یعنی در سال ۱۸۵۸ میلادی (۱۲۳۷ خورشیدی) و به دست «اوت کرشیش» طراحی شده و به «نقشه کرشیش» معروف است. این شخص معلم توپخانه دارلفنون بود و طرحش را به‌عنوان اولین نقشه دارالخلافه تهران معرفی می‌کنند. در نقشه کرشیش می‌توان چهار محله مهم طهران قدیم یعنی عودلاجان، بازار، سنگلج و چال میدان را مشاهده کرد.

 

منبع عکس: تهران شناسی

نقشه «عبدالغفار خان نجم‌الملک» دیگر نقشه عصر ناصرالدین شاه بود که در ۱۸۹۱ میلادی (۱۲۷۰ خورشیدی)، برای اولین بار به دست یک ایرانی رسم شد و در اختیار حکومت وقت قرار گرفت. این نقشه دوره‌ای را به تصویر کشیده که تهران عهد ناصری توسعه یافته و حصار شاه طهماسبی تخریب شده بود.

 

منبع عکس: تهران شناسی

آخرین نقشه‌ تهران قدیم که از زمان قاجاریه به یادگار مانده، به عصر احمدشاه قاجار، آخرین پادشاه این سلسله مربوط می‌شود. نقشه‌ای از موقعیت مدارس ملی تهران که در فاصله سال‌های ۱۹۲۵-۱۹۲۰ میلادی (۱۳۰۴-۱۲۹۹ خورشیدی) توسط اداره تفتیش وزارت معارف ترسیم شده است.

 

منبع عکس: تهران شناسی

«نقشه غفاری» نیز اولین نقشه غیر دولتی تهران قدیم است که در سال ۱۹۴۴ میلادی (۱۳۲۳ خورشیدی)، توسط «سرهنگ محمدرضا غفاری» و با کسب اجازه از ارتش رسم و منتشر شد.
 

تهران قدیم کجاست؟

منبع عکس: پینترست

تهرانی که امروزه به‌عنوان سومین کلان‌شهر پرجمعیت خاورمیانه می‌شناسیم، روزی روستایی کوچک و شکارگاه پادشاهان سلسله صفوی به حساب می‌آمد. این حصار شاه طهماسبی با چهار دروازه و ۱۱۴ برج به عدد سوره‌های قرآن بود که چشم‌انداز دیگری را برای روستای خوش آب و هوای تهران با درختان انار مرغوب و چنارهای بلند معروف رقم زد.

«آقا محمدخان» اولین پادشاه سلسله قاجار، تهران را به‌عنوان پایتخت خود اعلام کرد و در ادامه ناصرالدین شاه قاجار با توسعه و آبادانی تهران قدیم، نقطه عطفی را در تاریخ این شهر به وجود آورد. اتفاقی که همچنان آثارش پا برجاست و هنوز هم بسیاری از بناهای مهم و قدیمی پایتخت، یادگار تهران قدیم عصر قاجاریه هستند.

طهران آن روزها به چهار محله مهم چال میدان، عودلاجان (اودلاجان)، سنگلج و بازار محدود می‌شد که در این میان، قدمت چال میدان از بقیه بیشتر بود. سایر محلات قدیمی تهران چون ارگ، دولت، یافت‌آباد، صابون‌پزخانه، تجریش، هفت‌چنار، ‌لاله‌زار، فرحزاد و... در عهد ناصری ساخته شدند.

محله چال میدان

منبع عکس: تابناک

چال میدان و چال حصار از محلات جنوب شهر تهران بود که در زمان شاه طهماسب یکم، پادشاه صفوی، برای ساخت حصار و باروی اطراف شهر مورد خاک‌برداری قرار گرفتند. از آنجایی که در اثر خاک‌برداری چاله‌های عمیقی در این مناطق ایجاد شد،‌ پیشوند چال را بر نام‌ آن‌ها گذاشته و در نهایت به محلی برای تخلیه زباله‌های شهر تبدیل شدند. چاله میدان هم‌جوار بازار چهل‌تن و امامزاده سید اسماعیل و میدان مال فروش‌ها، میدان امین السلطان، گمرک، خانی آباد، دروازه غار و پاقاپوق (میدان اعدام) است.

محله عودلاجان

منبع عکس: سایت عکاسی

محله عودلاجان (اودلاجان) یکی از مناطق اعیان‌نشین عصر قاجار به حساب می‌آمد که از نقطه نظر تاریخی نیز بسیار حائز اهمیت است. محله‌ای که نام آن با پیروان ادیان مختلف به‌خصوص کلیمیان پیوند خورده و بافت تاریخی‌‌اش،‌ بخشی از هویت تهران قدیم محسوب می‌شود. نام عودلاجان به‌معنای «محل تقسیم آب» بر آن نهاده شده و ظاهرا تامین آب بخشی از مناطق تهران از آنجا صورت می‌گرفت. این محله قدیمی و تاریخی، به خیابان‌های ناصرخسرو، ری، امیرکبیر و ۱۵ خرداد (بوذرجمهری) محدود می‌شود.

محله سنگلج

منبع عکس: فرادید

محله سنگلج از دیگر مناطق معتبر و پرجمعیت تهران قدیم بود و به‌خصوص از نقطه نظر سیاسی اهمیت بسیاری داشت. محدوده‌ای در مرکز شهر که هنوز هم جایگاه ویژه‌ای دارد؛ ولی امروزه معمولا آن را با نام «پارک شهر» می‌شناسند که یکی از قدیمی‌ترین بوستان‌های تهران در آن محله است. محله سنگلج از چهار طرف به خیابان‌های امام خمینی (سپه) مولوی، خیام و وحدت اسلامی منتهی می‌شود.

محله بازار

منبع عکس: باشگاه خبرنگاران جوان

محله بازار از دیگر مناطق قدیمی مرکز شهر تهران و از جمله عناصر تاریخی به جامانده از تهران قدیم است. محله‌ای که از عصر صفوی بناهای آن شکل گرفت و چون دیگر بازارهای قدیمی و سنتی ایران، با پیوند تاریخ و تجارت، روایتگر قصه‌های شنیدنی فراوانی است. بازار تهران به خیابان‌های مولوی، ۱۵ خرداد، ‌خیام و مصطفی خمینی (سیروس) محدود می‌شود.

تهران قدیم و جدید

منبع عکس: پینترست

تهران قدیم را برخلاف امروز، به آب و هوای خوب می‌شناختند. روستای کوچکی میان ری و شمیران که به‌تدریج گسترش پیدا کرد و به شهر تبدیل شد و در نهایت به‌عنوان پایتخت ایران زمین آن را برگزیدند. تهران قبل از تبدیل شدن به پایتخت، از چهارسو به چهار امامزاده محدود می‌شد. امامزاده یحیی در شمال شرق، امامزاده زید در شمال غرب، امام‌‌زاده سید ناصرالدین در جنوب غرب و امامزاده سید اسماعیل در جنوب شرق، ‌محدوده روستای بزرگ تهران را در آغاز سده ۹ هجری مشخص می‌کردند.

در زمان فتحعلی‌شاه قاجار، ظاهر تهران با ساخت عمارت‌های سلطنتی متعدد در محدوده کاخ گلستان، باغ‌های سلطنتی مانند نگارستان و لاله ‌زار، احداث چند رشته قنات به جهت تامین آب و گسترش بازار تهران، به‌سمت آبادانی و تمدن نزدیک شد.

شمس العماره، اولین آسمان‌خراش تهران، در عصر ناصری احداث شد

تهران قدیم در آن روزها تنها ۴٫۴ کیلومتر مربع وسعت داشت و در عهد ناصری با تخریب حصار شاه طهماسبی مساحت آن به ۱۹ کیلومتر مربع افزایش یافت. «میدان ارگ» به‌عنوان قدیمی‌ترین میدان تهران در این دوره به اوج شکوه و زیبایی رسید و عمارت «شمس العماره»، که امروزه عنوان اولین آسمان‌خراش تهران را بر آن گذاشته‌اند، به سبک بناهای اروپایی با ارتفاع ۳۵ متر احداث شد. محدوده دارالخلافه ناصری در تهران جدید امروز از شمال به خیابان انقلاب، از جنوب به خیابان شوش، از شرق به خیابان هفده شهریور و از غرب به خیابان کارگر منتهی می‌شود.

حصار ناصرالدین شاه در دوره پهلوی اول تخریب شد و وسعت شهر تهران به بیش از ۳۰ کیلومتر مربع رسید و در زمان پهلوی دوم این مساحت به ۵۰۰ کیلومتر مربع افزایش پیدا کرد.

اکنون تهران جدید از طهران آن روزها بسیار فاصله گرفته و علاوه بر مساحتی بالغ بر ۷۳۰ کیلومتر مربع، با ظاهری نسبتا مدرن و هوایی سنگین و دودآلود، نشانی از آن روستای زیبا و خوش‌آب‌و‌هوا ندارد. برخی از تغییرات میدان‌ها و خیابان‌های شهر را می‌توان در تصاویر زیر مشاهده کرد.

 

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

منبع تصاویر ایسنا،‌ نام عکاس: برنا قاسمی

خیابان لاله زار

منبع عکس:  سایت مد و مه

خیابان لاله زار قدمتی به درازای تاریخ پایتخت دارد. زمانی تنها یک باغ خارج از حصار شاه طهماسبی بود و به مرور به یکی از شلوغ‌ترین و پررفت‌وآمدترین خیابان‌های تهران تبدیل شد. روزگاری مدرن‌ترین خیابان تهران نام داشت و بسیاری از اولین‌ تجربه‌های مدرنیته را در حافظه خود ثبت کرده است. زمانی نیز به‌عنوان خیابان فرهنگی تهران قدیم از آن یاد می‌کردند.

شواهد امر می‌گوید که لاله‌ زار باید پیش از سال ۱۱۹۰ خورشیدی به وجود آمده باشد. در عصر قاجاریه، این باغ مکان تفریح و تفرج پادشاهان به حساب می‌آمد و در سال ۱۱۵۴ خورشیدی و دوران فتحعلی‌شاه قاجار نیز، باغ لاله ‌زار را محل سکونت رییس هیئت اعزامی ناپلئون بناپارت در نظر گرفتند. با توسعه شهر تهران، این باغ و اراضی اطراف آن نیز جزئی از محدوده پایتخت شد و روند رو به رشد خود را با سرعت پشت سر گذاشت.

لاله‌زار محل تولد اولین چراغ گاز، سالن سینما و مغازه گل‌فروشی در تهران است

سال ۱۲۵۲ خورشیدی و در عهد ناصری، ناصرالدین شاه در سفری به فرنگ، از تماشای خیابان شانزلیزه پاریس به وجد می‌آید. در بازگشت او، باغ لاله‌ زار ۹۰ هزار تومان فروخته می‌شود و مسیری از میان این باغ می‌کشند تا خیابانی به سبک خیابان‌های اروپایی و شبیه شانزلیزه پاریس، در طهران آن روزها ساخته شود. اولین سیم تلگراف را از باغ لاله زار کشیدند، اولین چراغ گاز تهران قدیم را در شب‌های لاله ‌زار روشن کردند، اولین سالن سینما و اولین مغازه گل فروشی هم در همین خیابان افتتاح شد. یک خط واگن اسبی، برای گشت‌زنی در خیابان لاله زار تدارک می‌بینند. «محله دولت» نیز در غرب باغ لاله‌ زار، به‌عنوان جدیدترین محله‌ مسکونی تهران، یکی از زیباترین و مصفاترین کوچه باغ‌ها و از مرغوب‌ترین اراضی شهر معرفی شد.

در دوران مشروطه، لاله ‌زار اوج رونق و شکوفایی خود را پشت سر گذاشت و تا پایان عصر قاجاریه نیز، یکی از مهم‌ترین نقاط گردشگری پایتخت بود. در پایان عصر قاجار و اوایل دوره پهلوی نیز، ‌خیابان لاله‌ زار یا «شانزه‌لیزه تهران» نماد نوگرایی و هنر ایران را بر پیشانی داشت. خیابانی که ترکیبی از هنر و تجارت را در دل خود جای داده و تئاترها، سینماها، ‌رستوران‌ها و ویترین مغازه‌های مختلف آن، رفت و آمد بسیاری را در این خیابان رقم می‌زد. امروزه از آن لاله‌ ز‌ار طهران قدیم تنها «خانه امین‌السلطان» یا «خانه و باغ اتحادیه» باقی مانده که خوشبختانه از دام تخریب رها شده و به دست مرمت و بازسازی رسیده است. خیابان لاله‌زار قدیمی که امروزه به آن قسمت جنوبی لاله‌زار می‌گویند، حد فاصل خیابان جمهوری تا میدان توپخانه را شامل می‌شود؛ میدانی که خود داستان‌های شنیدنی در خاطر دارد. در پایان، لحظه‌هایی از تهران قدیم را در قاب تصاویری ماندگار به تماشا می‌نشینیم.

تهران قدیم به روایت تصویر

 

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

منابع تصاویر: پینترست، باغ کتاب، باشگاه خبرنگاران جوان، مشرق نیوز، جام جم 

پرسش‌های متداول

طهران در زمانی که به‌عنوان پایتخت انتخاب شد، چند محله داشت؟

طهران آن روزها به چهار محله مهم چال میدان، عودلاجان (اودلاجان)، سنگلج و بازار محدود می‌شد که در این میان، قدمت چال میدان از بقیه بیشتر بود.

قدیمی‌ترین میدان تهران کجاست؟

میدان ارگ

طهران قدیم در کدام دوره توسعه یافت؟

تهران قدیم تنها ۴٫۴ کیلومتر مربع وسعت داشت و در عهد ناصری با تخریب حصار شاه طهماسبی مساحت آن به ۱۹ کیلومتر مربع افزایش یافت.

کدام پادشاه تهران را به پایتختی اعلام کرد؟

«آقا محمدخان» اولین پادشاه سلسله قاجار، تهران را به‌عنوان پایتخت خود اعلام کرد.

منبع عکس کاور: خبرگزاری ایرنا=فاطمه حکمت شعار

ادامه نوشته

تهران در ادوار مختلف

تهران در دوره طهماسبی

تهران از عهد صفویه ترقی و پیشرفت خود را شروع کرد و شاه طهماسب صفوی که قزوین را پایتخت خود قرار داده بود چون جد اعلای صفویه (سیدحمزه) در جوار حضرت عبدالعظیم مدفون بود و گاه و بی‌گاه برای زیارت آن مرقد مقدس میرفت کم‌کم به تهران میل و رغبتی یافت و تدریجاً در این شهر ساختمان‌ها و کاخ‌هایی بنا کرد و همین قضیه توجه سلطان صفوی را به تهران برانگیخت، به طوری که دستور داد در آن چند باغ احداث نمایند و ضمناً پیرامون آنرا برج و بارو و حصار بکشند در سال 961 ق تعداد برج‌هایی که شاه طهماسب در اطراف تهران بنا کرد به عدد سوره‌های قرآن 114 برج بنا کرد و در هر کدام سوره‌هایی را برای تبرک قرار داد. وی همچنین به آبادانی تهران و بنا کردن باغ‌ها و عمارت‌های حکومتی متعدد در این شهر همت گماشت و این روند تا پایان سلسله صفویه ادامه داشت. تهران تا دوره زندیه هر چند پایتخت نبود اما اهمیت داشت تا اینکه کریم‌خان زند به مدت 4 سال تهران را مرکز حکومت خود قرار داد و در محوطه ارگ بناهای جدید احداث نمود. در این دوران تلاش‌های زیادی برای آبادانی تهران انجام شد. به طوری که در پایان حکومت زندیان، تهران سیمای شهری یافته بود. پس از پایان دوره حکومت لطفعلی‌خان زند آخرین بازمانده حکومت زند گروهی به سرپرستی میرزا عیسی‌خان، وزیر دارالخلافه مامور شدند تا برای تهران محدوده و نقشه‌ای ترسیم کنند به طوری که دروازه‌های چهارگانه صفویه به 12 دروازه افزایش یافت و سرانجان آغامحمدخان قاجار در نوروز 1164 شمسی تهران را به عنوان پایتخت برگزید. جمعیت تهران در آن زمان 15 هزار نفر بود.

 

تهران در دوره ناصری

محلات تهران در این سال به 5 محله اصلی تقسیم می‌شد. محله عودلاجان، ارگ، چال میدان، سنگلج و بازار محلات پنچ گانه شهر تهران بودند. این محدوده دارالخلافه ناصری بود و زمان حکومت ناصرالدین شاه تهران بتدریج گسترش یافت، در نخستین سال‌های حکومت ناصرالدین شاه بر کشور تهران از محاصره دیوارهای شاه طهماسب صفویه بیرون آمد. هنگامی که برای نخستین بار آغامحمدخان قاجار این روستای در محاصره دیوار شاه طهماسبی را به پایتختی برگزید، تهران نه شهر بود و نه جایی برای تشکیل حکومت. توسعه شهری تهران از همان روزهای آغازین شروع شد. نخستین جرقه این رشد و توسعه را هم استقرار لشکر قجری بوجود آورد. ناصرالدین شاه در اواسط دوران سلطنت خود دیوارهای شاه طهماسب را ویران کرد. با فروریزی دیوارهای ضلع شرقی، خیابان ناصرخسرو و خیابان سعدی ساخته شد و در ضلع غربی نیز خیابان خیام پی‌ریزی شد. ناصرالدین شاه دیوارهای جدیدی اطراف دارالخلافه ساخت با 12 دروازه که عبارتند از: در شمال دروازه یوسف‌آباد – دولت و شمیران، در غرب دروازه باغ شاه – قزوین و گمرک، در جنوب دروازه خانی‌آباد – غار و حضرت عبدالعظیم، در شرق دروازه دولاب – دوشان تپه و خراسان. در سال 1286 جمعیت تهران 160 هزار نفر با مساحت حدود 830 هکتار و در سال 1308ق جمعیت معادل 250 هزار نفر بوده که نیمی از آن خارج از حصار شهر زندگی می‌کردند. نقشه تهران در این دوره در سال 1309ق توسط عبدالغفار نجم‌الملک تهیه شد. ناصرالدین شاه امید داشت دارالخلافه‌اش از 10 محله اصلی بیشتر نشود. اما سرنوشت تهران ماجرای دیگری پیدا کرد تا سال 1270ق یعنی 5 سال مانده به ترور ناصرالدین شاه تهران توسعه بیشتری یافت. از شمال این شهر به خیابان امیرکبیر رسید و در ادامه به میدان توپخانه متصل شد و در امتداد به خیابان فیاض‌بخش فعلی گسترش یافت. در غرب به خیابان وحدت اسلامی رسید و تا حوالی خیابان مولوی فعلی در جنوب پیش رفت. خیابان مولوی محدوده جنوبی شهر تهران بود و در شرق نیز دارالخلافه به خیابان ری رسید.

 

تهران پس از دوره ناصری

در سال‌های پایانی دوره ناصرالدین شاه روند گسترش تهران ادامه یافت. در طول سلطنت ناصرالدین شاه، هم خود وی و هم درباریان در جای جای نقاط تهران بزرگ امروزین برای خود کاخ و قصر و خانه ساخته بودند و هرکدام محله‌های چندین و چندگانه تهران را صاحب شدند و برای خود اقامتگاه‌های زمستانی و تابستانی ساختند .تا پایان روزگار قاجاریه محدوده شهری تهران بیشتر توسعه یافت، دیگرتهران آن محله‌های پنج گانه نبود. در سال 1286 برای نخستین بار بلدیه (شهرداری) آغاز بکار کرد شهرداری در این سال‌ها به سرپرستی مهندس‌باشی اداره می‌شد. بعد از دوره ناصرالدین شاه، محدوده‌های منشعب از میدان توپخانه نظیر امیرکبیر، ملت، سعدی و اکباتان شکل گرفت، در این دوره چندان به مساحت شهر افزوده نشد، کاخ فرح‌آباد، مدرسه‌ای در دالان صحن سیداسماعیل(مدرسه فیلسوف‌الدوله) و مسجد محمودیه در چهارراه سرچشمه از عناصر ایجاد شده این دوره‌اند.

 

پیشینه تاریخی زمین بهارستان

 مجموعه‌ای از باغ و خانه، مسجد و مدرسه، میدان و بناهای مجلس شورای ملی، که با نام مجموعه(بهارستان ) و بناهای (سپهسالار)مشهور است، دراوایل دوره قاجاریه، زمین بایر و باغ‌هایی نیمه‌آباد را درخارج از محدوده شرقی شهرآن روزگار در بر می‌گرفت. این باغ بخشی از زمین‌های باغ سردار را شامل می‌شد و توسط میرزا حسین‌خان سپهسالار قزوینی، صدراعظم ناصرالدین شاه بنا نهاده شد.. مرحوم حجت بلاغی درمورد بهارستان می‌نویسد. ناصرالدین شاه این عمارت را بدون هیچگونه تشریفات ضبط کرد و نگاهداری آن را به یحیی‌خان معتمدالملک برادر سپهسالار با لقب مشیر الملکی وا گذاشت. یحیی‌خان چندسالی که زنده بود تصرفاتی نیمه مالکانه ونیمه مباشرانه درآن می‌کرد. او که درگذشت این عمارت هم به یک باره بلامانع شد. ولی در همه جا بهارستان چه در زمان حیات یحیی‌خان و چه بعداز فوتش یکی ازعمارت دولت بشمار می‌آمد. اسم بهارستان را هم همین جهت روی آن گذاشته که اسم و سابقه مالکیت سپهسالار فراموش نشود، درقسمت شمالی این میدان باغ نگارستان فتحعلی شاه قاجار قرار داشت مدخل این باغ درجلوی میدان بهارستان و خود باغ در شمال میدان مزبور قرارداشت و درسال 1284ق شهر تهران را که توسعه دادند این باغ جز شهر شد. ایجاد سردر باغ بهارستان (میدان بهارستان) و مجموعه مجلس شورای ملی در محل باغ سپهسالار به نوعی شروع رشد شهر به سمت شرق را نوید می‌داد. این میدان بعدها که کانون فعالیت‌های عمده سیاسی دردوره مشروطیت و بعد از آن محل انجام ملاقات های سیاسی و اجتماعی همه دوران خود تبدیل شد.

«زمان پیروزی انقلاب مشروطه. کاخ بهارستان برای مجلس درنظر گرفته شد. طی حکم میرزا نصرالله‌خان مشیرالدوله –صدراعظم –به محقق‌السلطنه (محقق الدوله)رییس دیوان بیوتات دولتی –مورخ 25 جمادی الثانی (1324)(23مرداد1285) مقرر می‌گردد که عمارت بزرگ باغ بزرگ بهارستان (ساختمان مشروطه) درروز جمعه برای مجلس مهیا باشد. اما به علت دوری از مرکز شهرو عدم دسترسی عموم مردم به آن و بدون رضایت و اجازه ورثه سپهسالار نمی‌توان مجلس را درعمارت بهارستان تشکیل داد. بخاطر همین موقتاً در مدرسه نظامیه (اتاق نظام)برای برقراری جلسات مجلس انتخاب شد. در طی دوره‌ای که نظامنامه انتخاباتی درحال تدوین بود و انتخابات براساس آن انجام می‌گرفت،صحبت‌ها و نامه‌نگاری‌ها برای تعیین عمارت بهارستان به عنون ساختمان آینده مجلس شورای نیز ادامه داشت. در27 شعبان 1324-(21مهر 1285)-نامه‌هایی ازمجلس به مشیرالدوله ارسال شد که اعضای مجلس اظهار کرده بودند که عمارت مدرسه نظام برای برگزاری مجلس مناسب نیست (وکلا بالاتفاق عمارت بهارستان را که به هیچ وجه امروز، محل حاجت دولت نیست، را برای مجلس شورای ملی می خواهند...) با توجه به مخالفت‌های پیشین رهبران انقلاب، اکنون به تحقیق مسلم شده بود که ساختمان دیگری نمی‌توان در نقش بهارستان را برای مجلس ایفا کند. از این رو صدراعظم پس از تبادل نظر با شاه در 29 شعبان 1324 هجری قمری (24 مهر 1285) به نمایندگان اعلام کرد که فعلا عمارت بهارستان برای جلسات مجلس شورای ملی در نظر گرفته شود . درهمان روز به دستور مظفرالدین شاه، مشیرالدوله نیز اجازه داد که مجلس در بهارستان برگزار شود و مسئله خرید ملک برای مجلس و وقف شرعی آن به آینده موکول شد.»[1]

 

تهران در دوره پهلوی اول 1320 – 1304

بعد از کودتای سال 1299 و بر سر کار آمدن رضاخان سلسله قاجاریه پایان یافت. تهران بعد از جنگ جهانی اول پُر بود از خارجی‌ها و اقتصاد نوظهور نفتی تحرک تازه‌ای به کشور داده بود. قرار بود که کشور توسعه یابد. تهران هم مرکز کشور بود و باید نخستین اتفاق در تهران رخ می‌داد. بنابراین آقاکریم بوذرجمهری نخستین شهردار دوران پهلوی اول و همراه و همرزم رضاخان خیلی زود توانست چهره این پایتخت تازه به نفت‌رسیده را عوض کند. فروریزی دیوارهای ناصری و توسعه تهران نخستین گام این شهردار بود. محدوده شهر تهران در عرض کمتر از 15 سال توسعه حیرت‌آور داشت. تهران تا خیابان نواب صفوی امروزی پیش رفت و محله‌های بریانک، هلال احمر، قزوین، شهر جدید، هاشمی، دامپزشکی، نواب و جمهوری به پایتخت پیوستند. در شمال نیز تهران گسترش یافت و تا حوالی فاطمی امروز پیش رفت و زمینهای جلالیه (پارک لاله امروزی) که روزگاری میدان اسب‌سواری بود نیز در این مدت به پایتخت پیوستند. بلوار کشاورز نیز در این محدوده به شهر افزوده شد. در شرق محله‌های اتابک، تیردوقلو، خراسان، امام حسین و برخی از نقاط دماوند به تهران افزوده شد. در جنوب نیز محله شوش و انبار نفت به تهران افزوده شد. 

 

منابع و مآخذ

1-تهران در گذر تاریخ، محمد‌حسین فرمهینی فراهانی، تهران، انتشارات بدرقه جاویدان،‌ 1390.

2- آمار دارالخلافه طهران؛ اسنادی از بناها و ساختمان‌های عصر قاجار، منصوره اتحادیه و سیروس سعد‌وندیان،‌ تهران،‌ نشر تاریخ ایران،‌ 1360.

3-بهارستان درتاریخ،‌ حسن باستانی راد،‌ تهران،‌ کتابخانه،‌ موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی،‌ 1390.

4-تاریخ طهران، حجت بلاغی،‌ قم،‌ بی‌نا، 1350.

5-ویکی پدیا، عمارت سپهسالار در عصر (دوره مظفرالدین شاه)

 

---

[1] . ویکی‌پدیا، مدخل «عمارت سپهسالار در عصر (دوره مظفرالدین شاه)»

گردآوری: محمدحسن خلیلی

 

 

میدان بهارستان و نمای عمومی مجلس شورای ملی

 

باغ نگارستان،(در ورودی این باغ در میدان بهارستان-انتهای خیابان دانشسرا-خیابان شریعتمداری قرار دارد.)

 

میدان بهارستان و ساختمان مجلس شورای ملی

 

دورنمای عمارت مجلس شورای ملی

 

ناصر‌الدین شاه قاجار

 

مظفر‌الدین شاه قاجار

 

میرزا حسین‌خان سپهسالار

---

ایران‌شناسی

تهران

محمدحسن خلیلی

جهانگردن و توصیفشان از صبحانه‌های صفوی و قاجاری=از خبر انلاین

جهانگردن و توصیفشان از صبحانه‌های صفوی و قاجاری

در این مطلب می‌خواهیم کمی به عقب برویم و به صبحانه‌های چندین سال پیش ایرانیان نگاهی بیندازیم. بببینیم آیا در سال‌های گذشته هم مثل امروز مصرف کره و مربا و پنیر و چای متداول بوده یا صبحانه‌های متفاوتی می‌خوردند.

صبحانه از آن وعده‌های غذایی است که دنیای طرفداران پروپا قرص خودش را دارد. بعضی‌ها حتّی صبحانه را جزء مهمی از سفرشان می‌دانند و سعی می‌کنند صبحانه‌های مخصوص هر مقصدی را امتحان کنند. پیش از این درباره عجیب‌ترین صبحانه‌ها در دنیا و صبحانه‌های عجیب هتل‌ها گفته بودیم. امّا حتّی در ایران هم صبحانه‌های جالبی مانند صبحانه‌های جنوبی پیدا می‌شود که حتما باید در سفرهایتان امتحان کنید.

عکس از همشهری آنلاین

 جهانگردان از صبحانه‌های ایرانی چه نوشته‌اند؟

یکی از منابع آشنایی ما با آنچه در گذشته بوده، سفرنامه‌هایی است که جهانگردان از ایرانیان نوشته‌اند. البته نمی‌توان گفت سفرنامه‌ها صد در صد با واقعیت منطبق بوده زیرا هر کدام بر اساس نظرات خودشان مواردی را نوشته‌اند. امّا قطعا در مطالعات به آنها توجه می‌شود. حالا در این متن برای اینکه بهتر با سبک خوردن صبحانه ایرانیان از عصر صفوی تا عصر قاجار آشنا شویم نگاهی به  سفرنامه‌ها میندازیم.

بر اساس آنچه از منابع به دست آمده به نظر می‌آید، گوشت گوسفند و جوجه، ماست، دوغ، آش شله‌قلمکار، کباب، شیرینی، ماهی، لبو، میوه، سبزی و ترشی و پالوده، از خوراکی‌هایی هستند که در برخی مناطق ایران برای صبحانه استفاده می‌شده است.

شاردن؛ جهانگرد عصر صفویه

شاردن معتقد است صبحانه «اشخاص متوسط‌الحال» در دوره صفوی شامل يک نان است كه در يك سينی چوبی رنگ‌زده براق قرار دارد، با مقداري پنير و يك كاسه ماست و يک كاسه دوغ و یک يا دو نوع ميوه كه يكی از آنها غالبا خربزه است. همچنین درباره عادت غذایی روزانه ایرانیان می‌نویسد که ايرانيان هر روز فقط دو بار غذا می‌خورند، يک بار ميان ساعت ده تا يازده صبح كه غذاشان شامل ميوه، لبنيّات مرباست، و آن را حاضري مي‌نامند، چون در مدّت کوتاهی آماده می‌شود و به تعبير ديگر همه چيز آن آماده است؛ غذای ديگر را كه نزدیک هفت ساعت بعد از ظهر می‌خورند و غذای اصلی محسوب می‌شود، گوشت دارد. صبحانه‌ ایرانی‌ها معمولا عبارت است از يك يا دو فنجان چای و يک تکه نان. بنابراین بر اساس اظهارات شاردن به نظر می‌رسد ایرانیان عصر صفوی هم به خوردن نان و چای عادت داشتند.

عکس از وبسایت ساعت 24

عکس از جام جم

پیتر دلاواله؛ بازرگان در عصر صفویه

پیتر دلاواله هم از بازرگانان اهل ونیز است که در روزگار صفویان گذرش به ایران افتاده و درباره ایران مطالبی نوشته است. او در نوشته‌هایش درباره صبحانه ایرانی‌ها به «مرباهای عالی» اشاره می‌کند و به نظر می‌رسد در عصر صفویه هم مرباها بر سر سفره صبحانه حاضر بودند. پیتر دلاواله اشاره می‌کند که این مربا را بر سفره صبحانه امامقلی خان خورده است.

آبراهام جکسن؛ جهانگرد عصر قاجاریه

آبراهام جکسن در کتاب «ایران در گذشته و حال» درباره صبحانه ایرانیان در دوران قاجاریه می‌نویسد. او می‌نویسد چاشت ایرانیان معمولا عبارت از تخم مرغ خام، چای بزرگی که نیمه‌اش شکر است و مقداری نان. گاهی هم ممکن است کباب بره یا جوجه کباب و چند شیرینی زنجبیلی برای رنگین‌تر کردن سفره همراه چاشت شود.

نان‌های ایرانی هم توجه جکسن را به خودشان جذب می‌کنند و درباره تفاوت نان‎‌های ایرانی با آنچه در آمریکا تجربه کرده در کتابش می‌نویسد:

«نان عبارت است از ورقه‌های بزرگ خمیر که پیش از این، هنگام توصیف محصول خارق العاده‌ای که از ترکیب گندم ایران با تنورهای قدیمی ایران نتیجه می‌شود ... قرص‌های نان ایران غیر از قرص‌های نان ماست یعنی عبارت است از ورقه‌های مسطح بزرگ به درازی نیم متر یا بیشتر و به پهنای ٣٠ سانتیمتر یا چیزی بیشتر و به ضخامت یک «کیک» آمریکایی معروف به «گریدل کیک». موقع نان پختن خمیر را با زبردستی و مهارت محکم به درون ساج گلی یا تنوری که در کف اتاق کثیف تیره‌رنگ خانه یا در نانوایی واقعی ایرانی تعبیه کرده‌اند، می‌چسبانند ... این نان ایرانی را که به تفاوت لهجه «نان» یا «نون» می‌خوانند وقتی که در سفره می‌چینند، بطور کلی مرطوب و غالبا خمیر است. اما اگر بگذارند خشک و ترد شود مزه‌ای عالی پیدا می‌کند، اگرچه گاهی برای هاضمه بسیار زیان بخش است»

عکس از چمدان

عکس از دایره المعارف بزرگ اسلامی

جعفر شهری؛ پژوهشگر تهران قدیم

جعفر شهری که در کتاب چند جلدی تهران قدیمش از جوانب مختلف زندگی تهرانیان را بررسی کرده است. او معتقد است آش شله قلمکار هم برای صبحانه و هم ناهار مصرف میشد. همچنین می‌نویسد که اعیان و خواص با توجه به جایگاه اجتماعی و تمکنشان خوراکی‌هایی مثل نان، کره، مربا، پنیر، شیر، تخم مرغ و حتّی گاهی کباب و کله پاچه می‌خوردند. با توجه به فصل هم ممکن بود آش شله قلمکار، حلیم یا نیمرو و غذاهایی که از شب باقی می‌ماند را مصرف کنند. بنابراین، به نظر می‌رسد از نظر مواد خوراکی، تفاوت چندانی از دوران قاجار تا کنون اتّفاق نیفتاده.

عکس از چمدان

 

گذشته از محتوای صبحانه‌ها بعضی جهانگردان هم درباره اهمیت دادن به صبحانه در میان ایرانیان صحبت می‌کنند. مثلا فردی چون فرد ریچارز از مسافرانی می‌گوید که هنگام سفرشان زیر سایه درخت قالیچه‌شان را پهن می‌کنند و با خیالی آسوده و لب خندان صبحانه می‌خورند.

سخن آخر

بنابراین با توجه به گزارش‌هایی که جهانگردان درباره ایران نوشته‌اند و از منابع برمی‌آید، صبحانه ایرانیان از حدود دوران صفویه تا کنون تفاوت‌های زیادی نداشته است. آنچه بیش از همه در منابع تکرار شده مصرف چای، در روزگار قاجار، و قهوه، پیش و پس از آن و خوراک‌هایی چون نان، عدسی، تخم مرغ، خرما، کره و پنیر، کله و پاچه، شیر و سرشیر، حلیم و مربا در وعده صبحانه است.

 

تألیف: لست سکند

 منبع: دایره المعارف بزرگ اسلامی، روزنامه شهروند

سیر تا پیاز سنتی‌ترین غذای ایرانی =از خبر انلاین

سیر تا پیاز سنتی‌ترین غذای ایرانی 

 

• اگر بخواهیم به سنتی‌ترین غذای ایرانی فکر کنیم یا طعم اصیل ایران را به ذائقه توریست‌ها بشناسیم، معمولا اولین گزینه آبگوشت در ذهنمان تداعی می‌شود. غذایی که از کودکی در جمع‌های خانوادگی با آداب سنتی خودش در خاطرمان نقش بسته و هنوز که هنوز است، برای لمس دوباره آن خاطرات در جمع‌های آخر هفته خانوادگی، از غذاهای محبوب محسوب می‌شود.

این غذای سنتی به اندازه‌ای با زندگی‌مان عجین شده که شاید هیچ وقت به این فکر نکنیم که تاریخچه‌اش به چه زمانی برمی‌گردد و آیا طی این زمانی که گذشته، تغییراتی داشته یا نه؟ اصلا با گذر زمان آیا جایگاه این غذا بین مردم تغییر کرده؟ و سوال دیگر این است که آبگوشت همین یک سبک متداولی است که می‌خوریم یا برای خودش انواعی دارد؟ در این مطلب، به تمام این موارد می‌پردازیم و سعی می‌کنیم اطلاعات جامع و مفیدی درباره این غذای سنتی و اصیل ایرانی ارائه کنیم.

عکس از ایران کوک

تاریخچه آبگوشت

 حضور دقیق آبگوشت میان ایرانیان دقیقا معلوم نیست امّا قدیمی‌ترین سندی که پیدا شده از این غذا نام برده باشد به حدود قرن 8 هجری برمی‌گردد! البته در متون قدیمی خیلی با نام آبگوشت از این غذا نام نبرده‌اند و بیشتر «شورباج» نامیده می‌شود. همچنین خیلی پیش‌تر از این‌ها، این غذا به عنوان نخودآب یا یخنی بین مردم رایج بود. بنابراین پخت غذایی با محتوای آبگوشت، به سالیان پیش برمی‌گردد.

البته هنوز که هنوز است نام یخنی میان بعضی شهرها مثل کازرون و شیراز شنیده می‌شود که غذایی مانند آبگوشت است. امّا در کل آبگوشت غذایی است که تقریبا در کل ایران رایج است و در حال حاضر غذای طبقه متوسط جامعه است. در گذشته، این غذا به عنوان غذای مهمانی هم شناخته می‌شد و در مهمانی‌ها هم به عنوان یک غذای مقوی در سفره قرار می‌گرفت.

عکس از خبرگزاری فارس

عکس از باشگاه خبرنگاران جوان

انواع آبگوشت

درست است که در ذهن بیشتر ما در حال حاضر فقط یک سبک آبگوشت وجود دارد امّا آبگوشت انواع مختلفی دارد. آبگوشت‌هایی که در ایران رایج شد از نظر مواد تشکیل دهنده و ادویه‌جات به انواع مختلفی تقسیم می‌شود:

1.  آبگوشت ساده: گوسفند، پیاز، نخود، لوبیا و سیب‌زمینی

2. آبگوشت لیمو: آبگوشت ساده با چاشنی لیموعمانی

3. آبگوشت ترشاله: آبگوشت همراه با برگه زردآلو (در کرمان می‌پزند)

4. آبگوشت برنج: آبگوشت ساده همراه با برنج و زیره

5. نخودآب بره: با گوشت بره، نخود، بلغور پوست‌کنده، پیاز، دارچین، زنجبیل و گوشت به‌صورت کوفته‌ریزه یا سرگنجشکی و اسفناج می‌پزند و پس از پختن، مقداری کُندر در آب کوبیده به آن اضافه می‌کنند.

6. بزباش یا آبگوشت سبزی: آن را با گوشت گوسفند، پیاز، لوبیای سفید و قرمز، نخود، تره، جعفری، شنبلیله و لیمو‌عمانی یا گرد‌غوره می‌پزند.

7. آبگوشت غوره: آبگوشت ساده همراه با سبزی و غوره

8. آبگوشت قاتِقو: گوشت و نخودچی یا نخود خام کوبیده و سبزی را با هم مخلوط و کوفته می‌کنند، بعد در روغن سرخ می‌کنند و با سیب‌ و گوجۀ سرخ‌شده در آب می‌جوشانند و چاشنی آن آب نارنج یا لیموترش است. (این نوع آبگوشت مخصوص کرمانی‌ها است و قاتق گوشت نامیده می‌شود)

9. آبگوشت قُنَبید (= قنبیط، یا کلم‌قُمری): آن را با گوشت پرچربی و پیاز و گاهی کمی برنج، گندم، نخود و کلم‌قمری می‌پزند و هنگام خوردن آن، گرد لیمو‌عمانی روی تریدش می‌پاشند.

10. آبگوشت کشک و بادنجان: که آن را با گوشت و پیاز و عدس و بادنجان می‌پزند و با کشک می‌خورند.

11. آبگوشت گوجه‌فرنگی: که شامل گوشت و پیاز و نخود و لوبیا و گوجه‌فرنگی است.

12. آبگوشت مُتَنْجِنه: که از آبگوشت‌های مخصوص مردم کرمان است و آن را با گوشت، مغزگردو و برگۀ زردآلو و خرمای قصب و شنبلیله می‌پزند.

13. آبگوشت نعناع ـ جعفری و گوجه: که با گوشت و پیاز و لوبیا و نعناع و جعفری و گوجۀ سبز می‌پزند.

14. آبگوشت به و سرکه‌شیره: شامل گوشت و پیاز و لوبیا و به و سرکه‌شیره یا سرکه‌قند است.

15. آبگوشت سیب: که مشابه آبگوشت به و سرکه‌شیره است، اما به جای به در آن سیب می‌ریزند.

16. آبگوشت مرغ: آن را با مرغی که شکم آن را خالی کرده، و با دل و جگر آن و برنج و لیمو‌عمانی و آلو‌بخارا و پیاز و نخود و لپه و سیب‌زمینی پر کرده و دوخته‌اند، درست می‌کنند. این غذا را با خروس و غاز یا کبک و کبوتر و پرنده‌های دیگر هم تهیه می‌کنند. این آبگوشت بین مردم کازرون متداول است.

17. نخودآب رقیق: مواد اصلی آن مرغ و گوشت پهلو یا پشت یا سینۀ گوسفند و نخود و پیاز و دارچین و مقداری اسفناج است.

18. نخودآب غلیظ: که آن را با مرغ و چرب‌رودۀ آکنده با قیمه و‌گوشت و نخود پوست کنده و برنج و پیاز و اسفناج و زیره و دارچین و ادویه تهیه می‌کنند و وقتی آماده شد کمی مصطکی و گلاب در آن می‌ریزند.

19. آبگوشت قیمه: این آبگوشت را با گوشت خُرد و سرخ شده و لپه می‌پزند و به آن آب لیمو می‌زنند و در تهران به آن قیمۀ آبدار می‌گویند. آبگوشت قیمه از غذاهای کرمانی‌ها محسوب می‌شود.

20. آبگوشت لپه: آبگوشت ساده‌ای که در آن لپه می‌ریزند و به آن چاشنی لیمو عمانی می‌زنند.

عکس از کاله

عکس از برنا

آبگوشت یا دیزی؟ مسئله این است...

 گاهی برایمان این سوال پیش می‌آید که نام این غذای قدیمی بالاخره آبگوشت است یا دیزی؟ باید گفت در واقع دیزی نوعی از آبگوشت ساده است که در ظرف مخصوص دیزی می‌پزند که در قهوه‌خانه‌ها و دیزی پزی‌ها متداول بوده.

در تهران و و برخی شهرها چند مدل دیزی متداول بوده که عبارتند از:

•  

  دیزی صنّاری: در جنوب شهر تهران و بازار می‌پختند و ارزان‌قیمت و مخصوص مشتریان کم‌درآمد بود.

•  

  دیزی سنگکی: عنوان دو نوع دیزی که در نانوایی‌های سنگکی پخته می‌شد: یک نوع «دیزی مُزدی» بود که هر دو سه کاسب محل مشترکاً گوشت و مواد آن را فراهم می‌کردند و به دکان سنگکی می‌فرستادند تا آن را در تنور نانوایی بپزند. نوع دیگر دیزی مخصوص کارگران سنگکی بود که هزینۀ تهیۀ مواد آن از دخل (درآمد) نانوایی پرداخت می‌شد، گاهی نیز گوشت و موادش را از دیزی‌های مشتریان تأمین می‌کردند؛

•  

  دیزی قهوه‌خانه‌ای: در کنار یا دور منقل بزرگ آتش بار می‌گذاشتند و می‌پختند. در قدیم برای پختن دیزی قهوه‌خانه‌ای از ظرف‌های سفالی ساده یا لعاب‌دار یا دیزی سنگی استفاده می‌کردند. قیمت این دیزی قهوه‌خانه‌ای، ارزان‌تر از دیزی دیزی‌پزان بود؛

•  

  دیزی قابلمه: آبگوشتی بود که در دیزی مسی و در تنوری که با هیزم داغ می‌شد، می‌پختند. چربی این نوع آبگوشت کم و منحصر به دنبۀ گوشت آن بود و ساده و بدون چاشنی پخته می‌شد.

عکس از تسنیم

عکس از خبرگزاری مهر

آبگوشت در فرهنگ ایرانی

همانطور که در مطالب قبل به این موضوع پرداخیتم، غذاهایی که مدت طولانی با جوامع بشری همراه می‌شدند در فرهنگ و مراسمشان هم وارد می‌شدند و آبگوشت از این دست غذاهاست. بنابراین ممکن است در مراسم مختلف مثل عروسی، سوگواری، تولد نوزاد یا حتّی آیین‌های مذهبی این غذا را ببینیم. در زیر تعدادی از آبگوشت‌های مناسبتی را نام می‌بریم:

آبگوشت آجیل: که از غذاهای مخصوص سحر مردم تهران در قدیم بود و آن را با گوشت گردن و سینه، یا ماهیچه و نخود پوست‌کنده و فندق و پسته و بادام و گردو و کشمش و لواشک، یا گوجه بَرغانی و پیاز و زعفران و گاهی هم شکر می‌پختند. از دیگر سحریهای مردم تهران، آبگوشت به و سرکه‌شیره و آبگوشت کلم قمری بود

•  

  آبگوشت مرغ: این آبگوشت از غذاهای مخصوص سحر و شب بیست‌و‌یکم ماه رمضان در کازرون بوده است.

•  

  آبگوشت کله: آبگوشتی که یزدی‌ها از کله و پاچۀ گوسفند درست می‌کنند و از غذاهای مخصوص روز کلوخ اندازان (روز آخر ماه شعبان) در یزد است.

•  

  آبگوشت امام حسینی: همانطور که از نامش معلوم است، آبگوشت نذری ایام عاشوراست که در برخی شهرها مثل کرمان آن را ازگوشت بره و برگۀ زردآلو و مغزگردو تهیه می‌کنند.

•  

  آبگوشت عقیقه:  آبگوشت عقیقه را با گوشت گوسفند قربانی و نخود و لوبیا و سیب‌زمینی و ادویه می‌پزند. این آبگوشت را معمولا به مناسبت پسر بودن نوزاد تا هر چند سال پس از تولد و به روایتی دیگر برای نخستین فرزند در پایان دوسالگی و از شیر گرفتن کودک می‌پزند. گاهی کسانی که نوزاد پسرشان پا نمی‌گرفت و می‌مرد، برای زنده ماندن فرزند بعدی‌شان نذر می‌کردند و گوسفند دوساله‌ای را قربانی و عقیقه می‌کردند.

•  

  آبگوشت مار: این آبگوشت عجیب را برای ایجاد مصونیت در برابر مارگزیدگی و باطل کردن سحر همراه با شرایط ویژه می‌پختند. از گوشت مار پس از قطع سر و دم آن می‌پختند.

عکس از باشگاه خبرنگاران جوان

تألیف: لست سکند

منبع: تاریخ اجتماعی تهران و طهران قدیم از جعفر شهری، فرهنگ کرمانی از منوچهر ستوده، دایره المعارف بزرگ اسلامی، فرهنگ قهوه‌خانه‌ای از علی بلوکباشی

سم رتیل، درمانی برای سندروم التهابی روده (IBS)=از فرادید

سم رتیل، درمانی برای سندروم التهابی روده (IBS)

یک دوز از این مولکول مشتق شده از سم رتیل می‌تواند علائم مرتبط با درد IBS را متوقف کند

فرادید| برای بیمارانی که سندرم روده التهابی (IBS) دارند، این وضعیت به معنای واقعی درد در روده است. درد مزمن - یا طولانی مدت - شکم معمول است و در حال حاضر هیچ گزینه درمانی موثری برای این علائم ناتوان کننده وجود ندارد.

به گزارش فرادید؛ در یک مطالعه جدید در ACS Pharmacology & Translational Science، محققان منبع جدید بالقوه تسکینی را شناسایی کرده‌اند: یک مولکول مشتق شده از سم رتیل. دانشمندان در آزمایش‌هایی که بر روی موش‌ها انجام دادند، دریافتند که یک دوز از این مولکول مشتق شده از سم رتیل می‌تواند علائم مرتبط با درد IBS را متوقف کند.

خواندنی ها

یک سیگنال در مغز انسان کشف شده است که قبلا هرگز دیده نشده

احساس درد در سیگنال‌های الکتریکی منتقل شده توسط سلول‌هایی به نام نورون از بدن به مغز است. کانال‌های کوچک در سطح نورون‌ها با عبور یون‌های سدیم با بار مثبت به سلول، به آن‌ها کمک می‌کنند تا این سیگنال‌ها را انتقال دهند.

کانال‌های سدیم انواع مختلفی دارند و برخی از دارو‌های کشنده‌ی درد با انسداد آن‌ها کار می‌کنند. با این حال، درمان‌های موجود بی تفاوت در کانال‌ها تداخل می‌کنند و می‌توانند فقط به طور مختصر استفاده شوند - نه برای درد مزمن. استوارت بریرلی، گلن کینگ و همکارانش می‌خواستند راهی برای هدف قرار دادن انتخاب کانال‌های فعال شده در طی درد مزمن IBS پیدا کنند.

درمان قطعی میکروب معده

مشاهده

تبلیغ

محققان بر روی یک کانال سدیم خاص متمرکز شدند که احتمال می‌رود مسئول درد مزمن IBS باشد. سپس برای جلوگیری از آن، آن‌ها به غنی‌ترین منبع مولکول شناخته شده‌ای که فعالیت کانال‌های سدیم را تغییر می‌دهد، مراجعه کردند: زهر رتیل. در زهر یک رتیل پرو، آن‌ها مولکولی را کشف کردند که نام آن را Tsp۱a گذاشتند و فعالیت مهارکننده امیدوار کننده‌ای داشت.

برای آزمایش پتانسیلِ این مولکول به عنوان یک روش درمانی، محققان از موش‌هایی استفاده کردند که به بیماری IBS مبتلا بودند. آن‌ها موش‌ها را در حین آزمایش کنترل کردند تا رفلکس همراه با درد را تشخیص دهند. تنها یک دوز از Tsp۱a که به کولون‌های موش داده شد، به طور قابل توجهی وقوع این رفلکس را کاهش داد، که نشان دهنده تسکین درد است. علاوه بر این، Tsp۱a بسیار گزینشی به نظر می‌رسید و با سایر عملکرد‌های بدن تداخل نمی‌کند، به این معنی که می‌توان از آن به راحتی در انسان استفاده کرد.

محققان در این مطالعه نوشته‌اند، در حالی که Tsp۱a نوید درمانی به عنوان یک درمان بالقوه برای درد مزمن IBS است، مطالعات کامل درباره فعالیت آن در بدن و واکنش سیستم ایمنی بدن به آن بسیار مهم خواهد بود.

بیماری التهابی روده یا IBD نوعی مشکل در دستگاه گوارش است که روده‌های (کوچک، بزرگ) ملتهب می‌شوند. ورم روده عبارتی است که برای یک مجموعه از بیماری‌هایی که باعث بروز التهاب و تورم، قرمزی و گاهی اوقات درد در دستگاه گوارش می‌شوند به کار برده می‌شود. شایع‌ترین نوع ورم روده کولیت اولسراتیو و بیماری کرون است که علائم و نشانه‌های مشابهی از قبیل اسهال و درد شکمی و تب را به وجود می‌آورد. ورم روده به اشکال خاصی زنان را درگیر می‌کند و علائم آن در دوران پریود بدتر می‌شوند و باعث بروز مشکل برای باردار شدن خواهد شد.

شایع‌ترین بیماری‌های التهابی روده کولیت اولسراتیو و بیماری کرون است. این بیماری‌ها شبیه هم هستند، اما بر نقاط مختلفی از دستگاه گوارش تاثیر می‌گذارند.

بیماری کولیت اولسراتیو بر روده بزرگ و رکتوم تاثیر می‌گذارد. این بیماری باعث بروز تورم و زخم‌های باز کوچک روی سطح دیواره روده بزرگ یا رکتوم می‌شود. زخم‌های ایجاد شده می‌توانند باعث خونریزی و عفونت شوند. در این بیماری در روده بزرگ و رکتوم آسیب‌های ممتد به جای آسیب دیدگی‌های منقطع به وجود می‌آید.

بیماری کرون می‌تواند هر نقطه از دستگاه گوارش را از ناحیه دهان تا مقعد درگیر کند. التهاب حاصل از بیماری کرون اغلب در نقاط مختلف دستگاه گوارش از قبیل معده یا روده به وجود می‌آید. در این بیماری بافت‌های کنار نواحی ملتهب سالم هستند و برخی از نقاط آن آسیب دیده است.

منبع: acs.org , Technology.org

ادامه نوشته

طبیعت شگفت انگیز ارتفاعات حور بخش ویلکیج شهرستان نمین=از ساوالان خبر

 

ارتفاعات شگفت انگیز حور بخش ویلکیج نمین

طبیعت شگفت انگیز ارتفاعات حور بخش ویلکیج شهرستان نمین

 

 عکس: مسعود اعظمی

 

جاهای دیدنی تبریز (معرفی ۱۰۰ جاذبه با عکس)= از سایت سیری در ایران

جاهای دیدنی تبریز (معرفی ۱۰۰ جاذبه با عکس)

زمان مطالعه : 21 دقیقه - تاریخ بروزرسانی : ۱۰ شهریور ۱۳۹۹جاهای دیدنی تبریز در تابستان با جاذبه های تاریخی تبریز و مکان های طبیعی تبریز دیدن دارند. جاذبه های گردشگری تبریز در فصل هایی که دیگر از سرما چندان خبری نیست دیدنی تر و جذاب تر به نظر می رسند و راحت تر می توان از آنها بازدید کرد. در سفر به تبریز، مخصوصا اگر سفری کوتاه بود، باید کجاها را ببینیم. ما در اینجا لیست ۱۰۰تایی جاهای دیدنی تبریز را با آدرس و عکس نوشته ایم. این مکانها شامل مکان های گردشگری‌ تبریز هستند که دیدن‌شان در اولویت است.

در این مطلب می خوانید : [نمایش]

بازار تبریز از قدیمی ترین جاهای دیدنی تبریز

یکی از جاهای دیدنی تبریز که قدم زدن در آن خود سفری است به دل تاریخ، بازار تبریز است. بازاری که به بزرگترین بازار مسقف جهان شهره است و حجره ها، سراها و تیمچه های زیادی دارد. بازار تبریز که هر بخشش مختص کسب و کاری است و به خصوص بازار فرش آن بسیار پررونق است، مغازه های زیادی دارد. بازار بلورفروشان، شیشه گران و کفش دوزان از جمله جاهای دیدنی بازار است که دیدنشان خالی از لطف نیست. اگر به دیدن بازار تبریز رفتید از تیمچه مظفریه که با سقف بلند خود و پنجره های کوچک و بزرگ رنگی اش، قشنگ‌ترین قسمت بازار تبریز است دیدن کنید.

آدرس: خیابان جمهوری

موزه قاجار

یکی از قشنگ‌ترین موزه‌های تبریز، موزه قاجار است. موزه قاجار که پیش از این خانه امیرنظام گروسی، از رجال سیاسی دوره ناصرالدین شاه بوده، عمارتی زیبا با حیاطی پر از گل دارد و سفری است به دوره قاجار. این موزه بخش های مختلفی دارد، یک تالار آن مخصوص پول و سکه‌های دوره قاجار است، تالاری دیگر مختص ظرف و ظروف، تالاری برای کاشی های رنگارنگ، تالاری برای تفنگ و اسلحه و تالاری برای ساز و تالارهایی هم برای وسایل دیگر. موزه‌ قاجار در یکی از محله‌های قدیمی تبریز به نام ششگلان قرار دارد. خیابانی که می‌توان خانه‌های قدیمی زیادی در آن پیدا کرد. مقبره الشعرا که مدفن بیش از ۴۰۰ شاعر نامدار ایرانی از جمله شهریار، قطران و اسدی طوسی است در این خیابان قرار گرفته.

آدرس: سمت راست خیابان ثقه الاسلام، در خیابان فرعی شهریار و در کنار بیمارستان کودکان

باغ ائلی گلی از بهترین جاهای دیدنی تبریز

نمی‌شود تبریز رفت و به باغ ائل گلی یا استخر شاه سر نزد. ائل گلی که یکی از شلوغ‌ترین و پرطرفدارترین جاهای گردشگری تبریز است، مخصوصا در شب مشتاقان زیادی را به وسی خود جلب می‌کند. این باغ در حقیقت کاخی است که وسط استخری بزرگ قرار گرفته و به شکل جزیره درآمده است. ساخت اولیه استخر به دوران آقا قویونلوها برمی‌گردد و در دوره های بعد به تدریج تکمیل و به شکل باصفای امروزی درآمده.

آدرس: جنوب شرقی شهر قرار گرفته و ۷ کیلومتر با مرکز شهر فاصله

خانه مشروطه

اگر دلتان می‌خواهد بدانید محل تصمیم گیری سران مشروطه کجا بوده، باید راه خانه مشروطه را در پیش بگیرید. این خانه که برجسته‌ترین چهره‌های مشروطه از جمله ستارخان، باقرخان، ثقه‌الاسلام تبریزی و حاجی میرزا آقافرشی در آن جمع می‌شدند، محل نگهداری اسناد دوره مشروطه است. خانه‌ای از سنگ، آجر و خشت و پر از آیینه کاری و گچبری.

آدرس: محله راسته کوچه در غرب بازار تبریز و روبروی مسجد جامع

مسجد کبود از جاهای دیدنی تبریز

تبریز، مساجد زیادی دارد، اما یکی از دیدنی‌ ترین آنها مسجد کبود یا مسجد جهانشاه است.مسجدی که به خاطر کاشی کاری های فیروزه ای رنگش به فیروزه اسلام هم مشهور است. مسجد کبود تنها بنایی است که از دورە‌ فرمانروایی قراقویونلوها در پایتخت آن‌ها، یعنی تبریز، باقی مانده است.

زیبایی‌های این مسجد آنقدر زیاد است که پس از گذشت قرن‌ها و صدماتی که به آن وارد شده، هر انسان صاحب ذوقی را متحیر و مبهوت می‌سازد. بارزترین ویژگی مسجد کبود و شهرت زیادش بیشتر به خاطر کاشی‌کاری معرق و تلفیق آجر و کاشی و اجرای نقوش پرکار است که هم در داخل و هم در خارج آن مشهود است.

آدرس: خیابان امام خمینی، روبروی کوچه صدر

تله کابین کوه عون ابن علی

اگر در سفر به تبریز خواستید یک روز پرهیجان را از سر بگذرانید، پیشنهاد ما تله کابین کوه عون یا عینالی است. تله کابینی که بعد از تکمیل فاز دو و سه آن به طولانی ترین تله کابین کشور تبدیل می‌شود، اما حالا می‌توان سوار بر کابین های فاز یک آن از بین کوه های عینالی گذشت و طبیعت کوهستانی اطراف را دید. در ایستگاه دوم تله کابین، کافه ها و رستوران های مجموعه قرار دارند و از دیگر جاذبه های اطرافش می‌توان به منطقه پرورش شترمرغ و آبشار مصنوعی اشاره کرده. بر فراز کوه عون بن علی بقعه‌ای منسوب به دو تن از فرزندان حضرت علی (ع) به نام‌های عون بن علی و زید بن علی واقع شده.

آدرس: شمال شهر تبریز

موزه شهرداری

یکی دیگر از جاهای دیدنی تبریز که هم می‌توان در اطرافش نشست و هم از موزه اش دیدن کرد، میدان ساعت است. میدان شهرداری یا ساعت در مقابل کاخ شهرداری تبریز معروف به ساختمان ساعت واقع شده. تبریزی ها به این میدان ساعات قاباغی یا جلوی ساعت می‌گویند. کاخ شهرداری ساعتی به‌ارتفاع ۳۰٫۵ متر دارد که هر ۱۵ دقیقه یک‌بار، گذشت زمان را به گوش مردم تبریز می‌رساند. نقشه ساختمان شبیه طرح عقابی درحال پرواز است و شبیه ساختمان‌های آلمان، قبل از جنگ جهانی دوم است. تنها موزه شهرداری ایران نیز شامل تالارهای دوربین قدیمی، فرش، هنرهای معاصر، خط و.. در کاخ شهرداری قرار دارد. دیدار از کاخ شهرداری که شهردار و شورای شهر ساکن برخی اتاق‌هایش هستند، آزاد است. در کنار این ساختمان موزه آتش نشانی قرار گرفته.

آدرس: تقاطع خیابان‌های ارتش جنوبی و امام خمینی

 جنگل ارسباران

جنگل ارسباران یکی از مناطق بکر و دست نخورده تبریز است. جنگلی سرسبز که انواع گونه های جانوری و گیاهی را در دل خود جای داده است. این جنگل به نام های ارسبار یا آرازبار و قره داغ یا قراچه داغ هم شناخته می شود. جنگل های ارسباران با طبیعت زیبا و چشم اندازهای دلنشین و وجود اماکن و ابنیه تاریخی، توان بالقوه بالایی برای جذب گردشگر دارد در واقع این چنگل یکی از جاذبه های گردشگری تبریز است که هواداران زیادی دارد. از جمله آثار تاریخی این منطقه می توان به قلعه بابک، قلعه پشتو، قلعه جوشین، دژ قهقهه، بقعه شیخ شهاب الدین و بازار اهر اشاره کرد.

روستای کندوان از جاهای دیدنی تبریز

کندوان هم که گفتن ندارد، اصلا یکی از اصلی ترین مکان هایی که در تبریز باید به دیدن آن بروید، روستای صخره ای کندوان می باشد. معماری روستای کندوان و جاری بودن زندگی مردم در قالب بافت قدیمی آن یک استثنا در دنیا به حساب می‌آید. چرا که دیگر در کاپادوکیه ترکیه و داکوتا آمریکا (که هر دو دارای معماری صخره‌ای هستند) کسی زندگی نمی‌کند. خانه های این روستا به مانند کندوی عسل در دل کوه کنده شده اند و جالب اینجاست که عسل یکی از مهمترین محصولات این روستا می باشد و وجه تسمیه این روستا نیز همین خانه ی کندو مانند است.

مقبره الشعرای تبریز

مقبره الشعرای تبریز در خیابان ثقه الاسلام و در ضلع شمالی بقعه سید حمزه واقع است. بنای یابود زیبایی با تأسیسات توریستی به نام مقبر الشعرا در این محل ایجاد گردیده که آرامگاه یکی از بزرگترین شاعران معاصر کشورمان (شهریار) در این محل قرار دارد.

آبشار اسکندر

آبشار اسکندر تبریز در نزدیکی شهر تبریز و در مسیر جاده تبریز اهر واقع شده است. آبشار اسکندر در دامنه های شمالی کوه سهند و در نزدیکی روستای طویقون واقع شده است. مسیر دسترسی به آن از طریق جاده تبریز به اهر، جاده فرعی روستای طویقون امکانپذیر است. ارتفاع آبشار در حدود سی متر است. رولکوبی مناسبی در بالای آبشار جهت صعود کوهنوردان تهیه شده است.

مقبره دو کمال تبریز

مقبره دو کمال تبریز آرامگاه کمال‌الدین بهزاد و کمال‌الدین مسعود خجندی می‌باشد که در محله بیلانکوه شهر تبریز قرار دارد.کمال‌الدین بهزاد نقاش و نگارگر (مینیاتوریست) چیره‌دست ایرانی قرن دهم هجری قمری و نگارگر مکتب هرات است. وی در دربار سلطان حسین بایقرا و نزد امیر علیشیر نوایی در هرات تقرب یافت و بعد از استیلای شاه اسماعیل اول صفوی بر ازبکان، همراه وی به تبریز آمد و در دوره شاه تهماسب صفوی نیز در تبریز با احترام زیست و در آنجا درگذشت.

ارگ علیشاه

مسجد یا ارگ علی شاه تبریز در فاصله سال‌های ۷۱۶ الی ۷۲۴ هجری قمری به وسیله تاج‌الدین علی شاه جیلان تبریزی؛ وزیر اولجایتو و ابوسعید بهادرخان، ساخته شده است. مسجد علیشاه در مرکز شهر تبریز، در ضلع جنوبی تقاطع خیابان امام خمینی و فردوسی قرار دارد و امروزه فضای پیرامون آن برای برگزاری نماز جمعه مورد استفاده قرار می‌گیرد و مصلای بزرگ تبریز در این مکان احداث شده ‌است.

دره سعید آباد

دره سعیدآباد یکی از مناطق ییلاقی استان آذربایجان شرقی است که در ۲ کیلومتری جاده ترانزیتی تهران- تبریز قرار دارد و در تابستان‌ها مورد بهره‌برداری وسیع قرار می‌گیرد. این دره محل عبور رودخانه سیدآوا چای می‌باشد و پوشش گیاهی آن را کشتزارها و باغ‌های میوه تشکیل می‌دهند.

برج خلعت پوشان

برج خلعت‌پوشان تبریز یکی از جاذبه‌های تبریز است که در محله کرکج قرار دارد و مربوط به دوره‌‌ی صفویه است. این برج در گذشته محل برگزاری مراسم خلعت‌پوشی بود. برج خلعت‌پوشان، برجی آجری است که در ۵ کیلومتری مرکز شهر تبریز، در همسایگی رودخانه میدان چایی قرار دارد. این روزها به منظور انجام تحقیقات علمی، اطراف این برج، در اختیار دانشکده‌ی کشاورزی دانشگاه تبریز است.

پارک جنگلی باغمیشه

پارک باغمیشه تبریز بزرگترین پارک شمال شرق تبریز، یکی از پارک های بزرگ و دارای امکانات تفریحی می باشد .این پارک در شمال شرقی تبریز و در کنار میدان فهمیده تبریز قرار دارد.

پارک مینیاتور

پارک مینیاتوری شهر تبریز با هفت اثر از جمله ساختمان شهرداری، مقبره الشعرا، ائل گلی، بنای خلعت پوشان ، ارک تبریز ، برج یانقین و کلیسای مریم مقدس جز جاذبه های گردشگری شهر تبریز است.

مجتمع تجاری تفریحی لاله پارک

لاله پارک، یک مجتمع تجاری، تفریحی، اقامتی در تبریز و در ضلع جنوب شرقی میدان فهمیده واقع در بزرگراه پاسداران است. این مجموعه از دو بخش تجاری و هتل پنج ستاره تشکیل شده است که مجتمع تجاری آن به بهره‌برداری رسیده و هتل پنج ستاره نیز در حال احداث است.

جنگل های ارسباران از جاهای دیدنی تبریز

جنگل ارسباران در دل طبیعت بکر و دست نخورده استان آذربایجان شرقی قرار دارد. جنگل ارسباران با وسعت بیش از ۷۰ هزار هکتار سرزمین پهناوری است که از شمال به رود ارس و از مشرق به مشگین شهر و مغان و از جنوب به سراب و اوجان و از مغرب به مرند و تبریز محدود است و شهرستان اهر را در بر می گیرد. بدون شک جنگل ارسباران از مکانهای دیدنی و تفریحی آذربایجان شرقی و همچنین ایران است.

جزیره کبودان

بزرگترین جزیره دریاچه ارومیه جزیره کبودان است که یک چشمه و یک قنات کوچک دارد. قسمت اعظم پوشش گیاهی آن را علف‌های کوتاه، درختان پسته وحشی، سرو کوهی، بادام وحشی، شیر خشت و گوجه فرنگی تشکیل می‌دهد. این جزیره در شرق ارومیه با وسعت ۳۱۷۵ هکتار و در ارتفاع ۱۵۲۱ متری قرار دارد. نوع ساحل آن سنگی و ماسه‌ای است و برای شنا و ورزش‌های آبی امکانات مناسبی دارد. در شمال این جزیره جزیره آرزو در فاصله یک کیلومتری و جزیره اشک در جنوب غرب این جزره و در فاصله ۷ کیلمتری واقع شده اند.

مسجد علیشاه از جاهای دیدنی تبریز

مسجد علیشاه تبریز در فاصله سال‌های ۷۱۶ الی ۷۲۴ هجری قمری به وسیله تاج‌الدین علی شاه جیلان تبریزی؛ وزیر اولجایتو و ابوسعید بهادرخان، ساخته شده است. مسجد علیشاه در مرکز شهر تبریز، در ضلع جنوبی تقاطع خیابان امام خمینی و فردوسی قرار دارد و امروزه فضای پیرامون آن برای برگزاری نماز جمعه مورد استفاده قرار می‌گیرد و مصلای بزرگ تبریز در این مکان احداث شده ‌است.

برج آتش نشان
برج آتش‌نشانی تبریز نخستین تأسیسات آتش‌نشانی ایران است. با تأسیس اولین بلدیه کشور در تبریز، اولین آتش‌نشانی نیز به وجود آمد. برج آتش‌نشانی نبش خیابان خاقانی و خیابان بهادری تبریز واقع شده و تاریخ بنای آن مربوط به اواخر دوره قاجاریه است و ۲۳ متر ارتفاع دارد.

روستای دستکند حیله ور
روستای تاریخی حیله‌ور در فاصله ۳ کیلومتری روستای صخره‌ای کندوان قرار گرفته است. شیوه معماری این روستا منحصر به فرد می‌باشد به این صورت که خانه‌های آن در دل زمین به صورت زاغه‌های زیبا و با سبک بسیار عالی کنده شده و از استتار کافی برخوردار می‌باشند. در واقع به این دلیل که خانه‌های این روستا از دید رهگذران پنهان می‌باشند به نام حیله‌ور معروف شده‌اند.

خانه لاله ای
خانه لاله‌ای‌ که دفتر پژوهش‌های تاریخی مرحوم یحیی ذکاء در آن افتتاح شده است، متعلق به دوره پهلوی اول می‌باشد که در خیابان ارتش جنوبی کوچه صدر قرار دارد. استاد یحیی ذکاء را می‌توان یکی از بنیانگذاران موزه در ایران نامید چرا که ایشان در برنامه‌ریزی و راه‌اندازی بسیاری از موزه‌ها در تهران و شهرستان‌ها در ۴۰ سال اخیر نقش اصلی داشته‌اند بنابراین به پاس خدمات مرحوم یحیی ذکاء در زمینه تاریخ و ایرانشناسی به ویژه پژوهش‌های منطقه آذربایجان و تبریز از این خانه به عنوان «دفتر پژوهش‌های تاریخی یحیی ذکاء» بهره‌برداری شده است و با همکاری خانواده ایشان، آثار فرهنگی به جای مانده از استاد ذکاء جهت استفاده پژوهشگران به خانه لاله‌ای‌ها در تبریز انتقال داده شد.

خانه صرافلار
خانه صرافلار تبریز واقع در خیابان شمس تبریزی، متعلق به دوره قاجار و اوایل پهلوی است و شامل یک طبقه و یک زیرزمین می‌باشد. این خانه توسط سازمان میراث فرهنگی خریداری و مرمت شده و از سال ۱۳۷۴ به عنوان نمایشگاه و خانه سفال مورد بهره‌برداری قرار گرفته است.

خانه بهنام
خانه بهنام از قدیمی‌ترین بناهای اوایل دوره قاجار در شهر تبریز می‌باشد که در دوره ناصرالدین شاه مرمت و احتمالاً تزئینات نقاشی به آن اضافه شده است .این بنا از نظر معماری (طرح و ساخت) و تزئینات به عمل آمده در آن و کامل بودن بنا، یک نمونه ساختمان مسکونی قابل مطالعه است و دارای اهمیت ویژه می‌باشد. این خانه در حال حاضر به دانشکده معماری دانشگاه صنعتی سهند تبدیل شده است.

خانه پروین اعتصامی
پروین اعتصامی در تاریخ ۲۵ اسفند سال ۱۲۸۵ خورشیدی در خانه‌ای در محله ششگلان تبریز و در کوچه‌ای به همین نام، متولد شد و تا سن ۶ سالگی که به همراه خانواده به تهران مهاجرت نمود، در این خانه پرورش یافت. پروین اعتصامی که در اصل نام وی «رخشنده» می‌باشد در خانواده‌ای فاضل و در دامان پدری دانشمند و مادری شاعر تربیت شد و به یُمن بهره‌مندی از فضای ادبی و شاعرانه‌ای که در خانه پدری وجود داشت و قریحه‌ای سرشار از ذوق ادبی و توانایی فراوانی که در این زمینه از آن برخوردار بود، به سرودن شعر روی آورد.

خانه علی مسیو
موقعیت این بنا در خیابان ارتش جنوبی کوچه صدر بن بست ختایی ها می باشد.علی مسیو یکی از شخصیتهای برجسته و مشهور نهضت مشروطه در آذربایجان بوده و این خانه منسوب به او می باشد. وی یکی از بنیانگذاران دسته مجاهدین تبریز و از رهبران ایشان بوده و همیشه در سختی ها پای مردانگی پیش گزارده و گره از کارها می گشود.

حمام نوبر
حمام نوبر تبریز یکی از باشکوه‌ترین معماری‌های ایرانی بر جای مانده از اواسط دوران قاجار است که با مساحتی حدود ۷۰۰ متر مربع، در محل تقاطع دو خیابان اصلی و معروف شهر تبریز (امام خمینی و تربیت) واقع شده است. این حمام حدود ۱۴۰ سال پیش توسط معماری به نام بالاکاظم از اهالی قره‌ آغاج ساخته شد و با توسعه شهر تبریز و تخریب دروازه قدیمی، در مرکز شهر قرار گرفت.

بقعه صاحب الامر
بقعه صاحب‌الامر یا مسجد شاه تهماسب در جانب شرقی میدان صاحب‌آباد واقع است. در گذشته مسجد سلطنتی شاه تهماسب صفوی بود. بقعه صاحب‌الامر تبریز، معبدی از عهد مهرپرستی است. این بقعه خانقاه مهرپرستان بوده و نام مهران رود و اسطوره قربانی مهرپرستانه گاو در کنار نام بقعه صاحب‌الامر گواه بر این نظر می‌باشد.

مسجد استاد شاگرد
مسجد استاد شاگرد تبریز در خیابان فردوسی پشت دبیرستان دخترانه بنت الهدی واقع شده است. این مسجد در زمان امیر حسن چوپان ملقب به علاءالدین ساخته شده و به نام سلیمان؛ نواده هلاکوخان مغول، شهرت گرفت از این رو عده‌ای آن را سلیمانیه و برخی علاییه می‌خواندند ولی چون تحریر قسمتی از کتیبه مسجد به خط خواجه عبدالله صیرفی و قسمتی توسط شاگرد او نوشته شده است، این مسجد به نام «مسجد استاد و شاگرد» نامیده می‌شود.

مسجد جامع تبریز
مسجد جامع تبریز (مسجد جمعه) در انتهای بازار تبریز و ضلع جنوبی صحن مدرسه طالبیه و بین مسجد حجت الاسلام و مسجد میرزا اسماعیل خاله اوغلی و الچاق مسجد واقع شده است. اولین بانی این مسجد مشخص نیست ولی پس از آن که این بنا در اثر زلزله ویران گردید، حسینقلی خان دنبلی مجدداً بر همان محل قدیم آن را بنا کرد.

مسجد ثقه الاسلام
این مسجد که در دوره قاجار و در سال ۱۲۶۵ ه ش تکمیل شد و امامت آن با مرحوم میرزا محمد شفیع ثقه الاسلام پیشوای شیعه (جد مرحوم ثقه الاسلام شهید) بود.

مدرسه رشدیه
حاج میرزا حسن رشدیه تبریزی که در دوره قاجاریه این بنا را ساخته است، نخستین مدرسه را به سبک نوین و بر اساس اصول فنوتیک در تبریز بنیان گذاشت و سپس آموزش و پرورش نوین را در سایر نقاط ایران اشاعه داد.

پیاده راه تربیت از جاهای دیدنی تبریز

این پیاده راه که چند سالی است سنگفرش شده است از محبوب ترین مکان ها برای گشت و گذار و خرید در مرکز شهر تبریز به شمار می رود. مغازه ها و پاساژهای مختلفی که در دو طرف پیاده راه تربیت وجود دارد بیشتر اجناسی مانند مانتو، پالتو، کیف و کفش و لباس عرضه می کنند. اجناس موجود در اینجا در عین حال که کیفیت خوبی دارند از قیمت های مناسبی هم برخوردار هستند.
آدرس: تبریز، میدان ساعت، خیابان امام خمینی، پیاده راه تربیت

موزه سفال تبریز

این موزه که در محل خانه‌ای متعلق به دوره قاجار و در سال ۱۳۸۴ افتتاح شده است، به نمایشگاه آثار سفال زنده‌یاداستاد احمد و عباس قابچی و خانم فریده تطهیرنیا اختصاص یافته است. خاک این سفال‌ها که به روشی استادانه و چیره‌دستانه خلق شده‌اند، از معادن خاک سفید (ترکیبات کائولن) در شهر زنور مرند تأمین شده است.

موزه قرآن و کتابت

بنای مسجد شاه طهماسب صفوی معروف به مسجد صاحب الامر در شرق میدان صاحب آباد در قلب شهر تبریز در کنار مهران رود قرار دارد. این بنای تاریخی یک گنبد و دو مناره بلند دارد و در ابتدا مسجد ویژه شاه طهماسب اول صفوی بود که در سال ۱۰۴۵ ه.ق به وسیله سپاهیان سلطان مراد چهارم- امپراطور عثمانی- تخریب شد.

موزه عصر آهن
موزه عصر آهن یکی از شگفت آورترین موزه‌های کشور بوده که مردگانی با قدمت چهار هزار سال در آن همراه با لوازم زینتی شان خفته اند.قدمت این آثار است که این سایت موزه را دارای ارزشی جهانی کرده است. عمده آثار شناسایی شده در این محوطه متعلق به هزاره اول قبل از میلاد یعنی دوره آهن برمی‌گردد.

موزه سنجش تبریز
در این موزه که در دوره قاجار بنا شده است، انواع ابزار آلات و ادوات مربوط به سنجش زمان مانند انواع ساعت‌های قدیمی و هنری ساخت کشورهای مختلف، انواع ابزار آلات سنجش وزن از ترازوهای ظریف گرفته تا قپان‌های بزرگ مخصوص سنجش، وسایل اندازه گیری طول و سایر مقیاس‌های دیگر به نمایش گذاشته شده است.

موزه محرم تبریز

خانه دکتر صحتی یکی از خانه های تاریخی شهر تبریز است که در اواخر دوران قاجار و اوایل پهلوی در خیابان راسته کوچه ساخته شده و سازمان میراث فرهنگی آن را تبدیل به موزه محرم کرده است.مساحت خانه حدود ۴۰۹ متر مربع و زیربنای آن ۸۴۴ متر مربع می باشد و در ۳ طبقه بنا شده و دکتر ابولقاسم صحتی در زمان حیات آن را به حسینیه تبدیل کرد و هم اکنون آثار و اشیای مربوط به عزاداری امام حسین (ع) در ماه محرم در آن نگهداری می شود.خانه دکتر صحتی در ۸ خرداد ماه ۱۳۷۸ به شماره ۲۳۳۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

موزه دوربین عکاسی تبریز

استاد محمد علی جدیدالاسلام ، از اساتید هنر عکاسی است که عمر خود را وقف این هنر نمونه و در کنار انجام این هنر به جمع آوری دوربین های عکاسی نیز پرداخته است به طوری که هم اکنون بیش از ۹۰۰ دوربین عکاسی در مجموعه شخصی خود دارد ؛ مجموعه ای ارزشمند که در ایران بی مانند است.گرد پیری حتی اگر بر موهایش نشسته باشد، اما او با دوربین های عکاسی اش همیشه احساس جوانی می کند. از آن روزهایی که هر شهروندی آرزوی داشتن یک دوربین ناقابل کتابی داشت او شروع به جمع آوری انواع دوربین ها کرد تا اینکه امروزه تعداد دوربین هایش را به بیش از ۹۰۰ عدد رسانده و اکنون صاحب بزرگترین کلکسیون دوربین های عکاسی است.

فرش سنگی تبریز

فرش سنگی تبریز یکی از جاهای دیدنی شهر تبریز است شهری که به فرشهای دستبافش معروف است و فرش تبریز در فهرست زیباترین فرش های ایرانی قرار دارد. این شهر یکی از مهم ترین مراکز بافت قالی در ایران است و قالی های بافت تبریز از تنوع بسیاری برخوردار هستند. این شهر که در حال حاضر از سوی شورای جهانی صنایع دستی به عنوان شهر جهانی بافت فرش انتخاب شده است، فرش هایی دارد که زیبایی آن ها در سراسر جهان شناخته شده است. بسیاری از قالی های بافت تبریز زینت بخش موزه های معتبر جهان شده یا در مجموعه ی کلکسیونرهای خوش ذوق قرار گرفته اند، بدون شک قالی های بافت تبریز بسیار مورد پسند همگان هستند.

حمام نظافت تبریز

حمام نظافت از حمام های تاریخی تبریز مربوط به اواخر دوره قاجار است و در خیابان آذربایجان، خیابان حکم‌آباد (تبریز)، میدان دوم واقع شده و این اثر در تاریخ ۲ آبان ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.تا همین چند ۱۰ سال پیش که خانه‌ها مجهز به خیلی از امکانات امروزی نبود مردم برای استحمام به حمام‌ عمومی محله‌ها می‌رفتند. 

پارک جنگلی یادگار امام تبریز

استراحتگاه و پارک جنگلی یادگار امام از جاذبه های تفریحی و گردشگری شهر تبریز می باشد که به تازگی به بهره برداری رسیده و در جنوب شهر تبریز، جنب باشگاه یادگار امام قرار گرفته است.اوقات فراغت از مقوله هایی است که امروزه بیش از گذشته مورد توجه می باشد و فضاهای عمومی شهری در برنامه های توسعه شهری، جایگاه با اهمیتی دارند و پارک ها و فضاهای سبز نیز یکی از فضاهای عمومی شهری محسوب می شود که بستر مناسبی برای فراهم کردن رفاه و امور تفریحی، پرکردن اوقات فراغت و برقراری روابط اجتماعی و خانوادگی شهروندان است.

پارک جنگلی عباس میرزا

پارک جنگلی عباس میرزا با وسعت ۱۸۰۰ هکتار بعنوان بزرگترین تفرجگاه شمالغرب کشور شناخته میشود. این پارک جنگلی از جاذبه های طبیعی و تفریحی استان آذربایجان شرقی است که در ۵ کیلومتری جنوب تبریز قرار گرفته و آلاچیق و زمین بازی نیز دارد.

سد امند از جاهای دیدنی تبریز

سد امند ، یک سد خاکی در شمال غربی شهر تبریز و در نزدیکی روستای امند از توابع صوفیان است. طرح دهکده سلامت و تفرجگاه گردشگری منطقه سد امند که در کیلومتر ۱۵ جاده تبریز-صوفیان واقع شده، به عنوان منطقه نمونه گردشگری در زمینی به وسعت بیش از ۸۰ هکتار با نظارت سازمان جهاد کشاورزی استان و با همکاری و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ساحل دریاچه این سد در حال اجرا است.

قبرستان تاریخی پینه شلوار

قبرستان شاد آباد مشایخ یا پینه شلوار از قبرستانهای قدیمی و تاریخی شهر تبریز است که قدمت آن به پیش از اسلام میرسد . در این آرامستان شاهد چند دوره سنگ مزار هستیم. دراینجا سنگ هایی دیده میشود مانند سنگ افراشته های قبرستان خالد نبی که به شکل آلت انسان ساخته شده و هیچ کتیبه یا سنگ نوشته ای ندارد. 

روستای لیقوان از جاهای دیدنی تبریز

روستای لیقوان روستایی که اگرچه همیشه با پنیرهای قالبی ایرانی تداعی می شود ، اما اگر به عنوان یک گردشگر وارداین روستا بشوید جاذبه های بیشتری را می بینید که تمام ذهنیتتان را از این روستا تغییر می دهد ! طبیعت زیبای لیقوان آنقدر غافلگیر کننده است که ممکن است مجبور شوید هر چند دقیقه یک بار به خودتون یادآوری کنید که خواب نمی بینید و اینجا گوشه ای از خاک سرزمین خودتان ایران است .

دشت تبریز

دشت تبریز، با مساحت سه هزار هکتاری در استان آذربایجان شرقی بزرگترین دشت موجود در این استان بعد از دشت‌های مرند و جلفا می‌باشد. این دشت از شمال به دامنه‌های جنوبی کوه‌های میشو، از جنوب به دامنه‌های شمالی سهند، از شرق به محدوده شهر تبریز و از غرب به اراضی شوره زار و دریاچه ارومیه محدود می‌شود.

کلیسای شوغا گات مقدس

کلیسای سورپ شوغا گات(شوغات) در آخر خیابان شهناز – جنب کارخانه چرم خسروی سابق، دانشگده معماری فعلی – قرار دارد. صحن اصلی کلیسای شوغاقات قبرستان مفصلی در زمین بزرگی که متعلق به ارامنه تبریز می‌باشد در کنار این کلیسا موجود است.

پارک باغمیشه تبریز

پارک باغمیشه تبریز بزرگترین پارک شمال شرق تبریز، یکی از پارک های بزرگ و دارای امکانات تفریحیه .این پارک در شمال شرقی تبریز و در کنار میدان فهمیده تبریز قرار داره. این پارک ۲ تا فاز داره. توش زمین بازی داره، زمین گلف داره، فصای سبر داره. در کل پارک زیبائیست و از جاذبه های تفریحی سهر تبریزه.

پارک جنگلی عینالی تبریز

این پارک جنگلی، از پارک ها و جاذبه های تفریحی شهر تبریز که در شمال غربی تبریز قرار دارد.عون ‌بن ‌علی (عینالی یا عینال-زینال)، کوه و آرامگاهی بر فراز رشته‌کوه سرخاب است که در ناحیه شمالی شهر تبریز قرار دارد. علاوه بر آرامگاه، امکانات رفاهی نظیر تله‌کابین عون بن علی ، رستوران و … این مکان را به یکی از برترین جاذبه‌های گردشگری تبریز تبدیل کرده است. عینالی کوه و تفرجگاهی زیبا در شهر تبریز است و گردشگران و زائران زیادی را به هنگام سفر به تبریز به خود جذب می‌کند.

امامزاده حلیمه خاتون تبریز

آستانه متبرکه امامزاده حلیمه خاتون (علیها السلام) در شهرستان تبریز، بخش مرکزی، شهر تبریز، خیابان طالقانی «محله قدیمی چرنداب» در کنار مسجد امامزاده واقع شده است.

خانه قدکی تبریز

این خانه و خانه بهنام و خانه گنجه ای زاده جمعا از کاربری مسکونی به کاربری آموزش عالی تغییر عملکرد داده و جزء مجموعه دانشگاه هنر اسلامی تبریز می باشد و در محور تاریخی و فرهنگی تبریز واقع شده است. بنا متعلق به اواسط دوره قاجاریه بوده و در دو دوره تکمیل شده است و شامل اندرونی و بیرونی است. از سـردر به هشتی و از هشتی به حیاط باغچــه وارد می شود. طنبی بزرگ شرقی- غربی است.

خانه علی مسیو از جاهای دیدنی تبریز

علی مسیو یکی از شخصیتهای برجسته و مشهور نهضت مشروطه در آذربایجان بوده و این خانه منسوب به او می باشد. وی یکی از بنیانگذاران دسته مجاهدین تبریز و از رهبران ایشان بوده و همیشه در سختی ها پای مردانگی پیش گزارده و گره از کارها می گشود. در تابستان ۱۲۸۷ ه.ش که رحیم خان به تبریز آمد علی مسیو چون خانه اش در زیر پای سواران او بود از آنجا بیرون آمده و به محله امیرخیز نزد ستارخان رفت. 

مسجد ثقه الاسلام

این مسجد که در دوره قاجار و در سال ۱۲۶۵ ه ش تکمیل شد و امامت آن با مرحوم میرزا محمد شفیع ثقه الاسلام پیشوای شیعه (جد مرحوم ثقه الاسلام شهید) بود. در سال ۱۲۹۱ ه ش از طرف شرقی مسجد یک طاق به مسجد افزوده شد و مسجد زمستانی دیگر در جانب شرقی مسجد احداث کردند و در سال ۱۳۱۰ ه ش آقای ثقه الاسلام به واسطه شکست فاحشی که در آن طاقهای جدیدالاحداث و مسجد زمستانی واقع شده بود مجدداً این فضاها را برداشته و به وسعت مسجد افزودند.

پل آجی چای

این پل که در دوره صفوی که بر روی آجی چای (تلخه رود) واقع شده است. یکی از پل‌های مهم و تاریخی شهر تبریز و تنها گذرگاه ایران به غرب و بخشی از مسیر جاده ابریشم بوده است. این پل دارای ۱۶ دهنه به شکل‌ هلالی و جناغی و طول ۱۰۰ متر و عرض ۵ متر است و اولین بار در سفرنامه متعلق به ونیزی‌ها در دوره شاه اسماعیل صفوی از آن یاد شده است. 

پل قاری تبریز

این پل در دوره قاجار ساخته شده و در آثار ملی به ثبت رسیده است. شمس‌العماره (استانداری فعلی) را به بخش شمالی شهر وصل می‌کند، با مصالح آجری و طاق‌های هلالی شکل و سرستون‌های کله‌ قوچی بر روی میدان چایی (مهرانرود) ساخته شده و از جمله پرترددترین پل‌های شهر تبریز بوده است. 

خانه استاد شهریار

خانه استاد شهریار، با قدمت دوره پهلوی دوم (۱۳۴۷) در مرکز شهر تبریز قرار دارد. استاد شهریار که غزل‌های دلنشین بسیاری سروده از جمله غزلی با مطلع «آمدی جانم به قربانت ولی حالا چرا» در این خانه زندگی می‌کرده است.

باغ گلستان تبریز

باغ گلستان تبریز که نام دیگر آن باغ فجر می‌باشد، یکی از بوستان‌های قدیمی و مشهور شهر تبریز است که در سال ۱۳۰۸ خورشیدی در اراضی گورستان گجیل احداث شد. این باغ در بخش غربی شهر تبریز در میان خیابان‌های منجم، ملل متحد، نادری و قونقاباشی* قرار گرفته است و از قدیم به عنوان گردشگاه عمومی و باغ ملی شهر، مورد توجه مردم بوده است و مردم پس از خرید از بازار، در این باغ استراحت می‌کردند.

خانه بلورچیان از جاهای دیدنی تبریز

خانه بلورچیان از جمله آثار اواخر دوره قاجاریه است و در محله سرخاب قاپوسی شهر تبریز قرار دارد.این خانه که سردر پر نقش و نگارش توجه هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند، از در ورودی با یک پله می‌توان وارد هشتی‌اش شد. ساختمان اصلی در قسمت شمالی آن قرار دارد و رو به جنوب دارای ایوان ستون‌دار است.طنبی مشرف به ایوان و اتاق‌های جانبی (گوشوار) طرفین ایوان را تشکیل می‌دهد.

بهترین رستوران های تبریز کجاها هستند؟

رستوران قرآنی – رستوران ماهی خوب – رستوران حاج علی – رستوران مهران – رستوران های جلالی

خوشمزه ترین غذاهای محلی تبریز کدامند؟

کوفته تبریزی – کوکوی لوبیا – آبگوشت سنگی – دلمه برگ مو – خورشت هویج – خاگینه

بهترین جاهای دیدنی تبریز در عید نوروز کجاها هستند؟

موزه آذربایجان – موزه استاد شهریار – ارگ تبریز – پارک ائل گلی – پارک باغلارباغی

تیم فوتبال ننه کران در دهه 60

 

 

 

آیا رنگ مو سرطان زا است؟=از فرادید

آیا رنگ مو سرطان زا است؟

آیا رنگ مو سرطان زا است؟ یکی از اشتراک‌هایی که معمولا بین زنان دنیا مشاهده می‌شود استفاده مکرر از رنگ مو‌های مختلف و تغییر آن است تا به ظاهر دلخواه خود برسند. همین موضوع به مرور نوعی وسواس به خود می‌گیرد و افراد در فواصل نزدیک به هم اقدام به رنگ کردن مو‌های خود می‌کنند که در بیشتر مواقع بسیار مضر و خطرناک است و گاه مشکلاتی را برای آن‌ها به‌وجود می‌آورد.

صفحه نخستسبک زندگی

فرادید| یکی از اشتراک‌هایی که معمولا بین زنان دنیا مشاهده می‌شود استفاده مکرر از رنگ مو‌های مختلف و تغییر آن است تا به ظاهر دلخواه خود برسند. همین موضوع به مرور نوعی وسواس به خود می‌گیرد و افراد در فواصل نزدیک به هم اقدام به رنگ کردن مو‌های خود می‌کنند که در بیشتر مواقع بسیار مضر و خطرناک است و گاه مشکلاتی را برای آن‌ها به‌وجود می‌آورد.

البته رنگ کردن مو‌ها فقط منحصر به خانم‌ها نیست و برخی آقایان هم وارد این حیطه شده و این امر را چه به خاطر تنوع و چه به خاطر فرار از سفیدی مو‌های خود تجربه می‌کنند. آماری که از آمریکا و اروپا به دست آمده نشان می‌دهد حدودا یک سوم زنان بالای ۱۸ سال و ۱۰ درصد مردان بالای ۴۰ سال از رنگ مو استفاده می‌کنند.

رنگ مو‌های امروزی در گروه‌های موقت، دائمی و نیمه دائمی تولید می‌شوند. رنگ مو‌های موقت حدود ۸۰ درصد رنگ‌های موجود در بازار را تشکیل می‌دهند. بیش از ۵۰۰۰ ماده شیمیایی در رنگ مو‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد که بررسی‌ها نشان می‌دهد برخی از این مواد سرطان‌زا بوده و عامل بروز سرطان در حیوانات به شمار می‌رود، ولی بررسی‌های بیشتر حاکی از آن است که رنگ مو در انسان‌ها نیز ممکن است باعث ایجاد سرطان شود.

از آنجا که افراد به دفعات از رنگ مو استفاده می‌کنند و مدام در معرض مواد شیمیایی سرطان‌زای موجود در محصولات رنگ مو قرار دارند، دانشمندان دلیل ارتباط این مواد و ابتلا به سرطان را در افراد بررسی کرده‌اند.

ترکیبات اولیه رنگ مو حاوی مواد شیمیایی از قبیل: آمینه‌های معطری بودند که باعث بروز سرطان در حیوانات می‌شد. اواسط و اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی، تولید‌کنندگان رنگ مو به منظور حذف برخی مواد شیمیایی اقدام به اعمال تغییراتی در رنگ مو‌ها کردند، ولی همچنان نیز ممکن است در ترکیبات آن موادی وجود داشته باشد که عامل بروز سرطان باشند. از آنجا که استفاده از رنگ مو در دنیا رواج بالایی دارد، کوچک‌ترین خطری ممکن است در سطح عمومی خطر بالقوه‌ای تلقی شود.

پیش از سال ۱۹۸۰ میلادی، رنگ مو‌های تیره دارای مواد شیمیایی شبیه قیر بود که طبق بررسی‌ها، خطر ابتلا به سرطان مثانه را بالا می‌برد و انتشار این مساله باعث شد افراد دیگر تمایلی به رنگ کردن مو‌های خود با رنگ‌های شیمیایی نداشته و از سایر مواد آرایشی برای تیره کردن مو‌های خود استفاده کنند.
براساس آمار، بیش از ۳۳ درصد از خانم‌های بالای ۱۸ سال و بیشتر از ۱۰ درصد از مردان بالای ۴۰ سال از رنگ مو استفاده می‌کنند.

نتایج تحقیقات مربوط به این موضوع معمولا متناقض و غیرقاطع است؛ بااین‌حال، براساس تحقیقات موجود، بعید به نظر می‌رسد که رنگ‌کردن مو خطر ابتلا به سرطان را به‌طور قابل‌توجهی در شما افزایش دهد.

در سال ۲۰۱۰، مرکز بین‌المللی تحقیقات سرطان (IARC) اعلام کرد که مدارک کافی برای تعیین ارتباط بین رنگ‌کردن مو و افزایش احتمال ابتلا به سرطان وجود ندارد. از آن به بعد، تحقیقات بیشتری در این زمینه انجام شد و نتایج روشن‌تری به دست آمد.

زمانی رنگ مو‌ها حاوی نوعی مواد شیمیایی بودند که در حیوانات به‌عنوان سرطان زا شناخته می‌شدند؛ به همین دلیل، بین سال‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۸۲، این ماده شیمیایی از محتوای تمام رنگ مو‌ها حذف شد. بااین‌حال، کارخانه‌های تولیدکنندۀ رنگ مو از هزاران ماده شیمیایی مختلف در محصولات خود استفاده می‌کنند که ممکن است بعضی از این مواد سرطان زا باشند. به‌طورکلی، هرقدر بیشتر در معرض مواد سرطان زا باشید، احتمال ابتلای شما به سرطان بیشتر است.

خرید خانه با 290میلیون در تهران صاحب خانه شوید!

مشاهده

تبلیغ

 

عوامل مرتبط با رنگ مو که خطر ابتلا به سرطان را بیشتر می‌کند

نوع ارتباط: افرادی مثل آرایشگران، بیشتر از افرادی که موی خود را رنگ می‌کنند، با رنگ مو سروکار دارند.

زمان استفاده: افرادی که قبل از اصلاح فرمول رنگ مو در سال ۱۹۸۰ مو‌های خود را رنگ می‌کردند، بیشتر از افرادی که بعد از این موضوع، موی خود را رنگ کردند، در معرض ابتلا به سرطان بودند.

تکرار: هرقدر بیشتر موهایتان را رنگ کنید، بیشتر در معرض مواد شیمیایی موجود در آن هستید.

طیف رنگی رنگ مو: رنگ مو‌های تیره مثل سیاه یا قهوه‌ای مواد شیمیایی بیشتری دارند و احتمالا بیشتر از رنگ مو‌های روشن، سرطان زا هستند.

محققان به‌تازگی دریافته‌اند که احتمالا ژنتیک عامل دیگری است که می‌تواند در ابتلا به سرطان به‌خاطر استفاده از رنگ مو مؤثر باشد.

 

ارتباط رنگ مو و انواع سرطان

سرطان خون

بررسی ارتباط رنگ مو و انواع سرطان را با سرطان خون شروع می‌کنیم. براساس گزارش انجمن سرطان آمریکا (ACS) بعضی از مطالعات نشان می‌دهد که استفاده از رنگ مو به‌آرامی خطر ابتلا به لنفوم غیرهوچکین (non-Hodgkin’s lymphoma) و سرطان خون (لوسمی) را در زنان افزایش می‌دهد. اما بیشتر خانم‌های موردمطالعه رنگ‌کردن مو را قبل از سال ۱۹۸۰ شروع کرده بودند و بیشتر از رنگ مو‌های تیره استفاده می‌کردند. سایر مطالعاتْ ارتباطی بین رنگ مو و این نوع از سرطان را نشان نمی‌دهد.

مطالعۀ معتبری در سال ۲۰۱۷ نشان داد که ارتباط معنی‌داری بین استفاده از رنگ مو و سرطان خون وجود ندارد؛ ازطرف‌دیگر، منبع معتبری در سال ۲۰۱۸ براساس مطالعات مختلف اعلام کرد که احتمالا خطر ابتلا به لنفومای غیرهوچکین در زنانی که از رنگ مو استفاده می‌کنند، کمی افزایش می‌یابد، به‌ویژه اگر بیشتر از ۲۰ سال است که از رنگ مو استفاده می‌کنند.

 

سرطان مثانه

براساس منابع معتبر قدیمی‌تر، خطر ابتلا به سرطان مثانه در افرادی که به‌طور مرتب با رنگ مو کار می‌کنند کمی افزایش می‌یابد. این تحقیقات خیلی قطعی نیستند، زیرا افراد موردمطالعه قبل از سال ۱۹۸۰ استفاده از رنگ مو را شروع کرده بودند.

بررسی‌هایی که به‌تازگی بر روی مطالعات موجود انجام شده است، با ارائه مدارک محکم نشان می‌دهند که ارتباطی بین استفاده از رنگ مو و افزایش خطر ابتلا به سرطان مثانه وجود ندارد.

 

سرطان سینه

مطالعه معتبری در سال ۲۰۱۷ نشان داد که ارتباطی بین استفاده از رنگ موی تیره و ابتلا به سرطان سینه در زنان آفریقایی آمریکایی وجود دارد؛ اما همان محققان اعلام کردند که این مطالعه روی تعداد افراد کمی انجام شده است و برای تأیید این نتایج، تحقیقات بیشتری موردنیاز است.

 

سرطان پروستات

مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۶ نشان داد که استفاده از رنگ مو خطر ابتلا به سرطان پروستات را در افراد افزایش می‌دهد. با‌این‌حال، کارشناسان اعتقاد دارند که این مطالعه معتبر نیست؛ زیرا در چگونگی اجرا و تفسیر نتایج این مطالعه اشکالاتی وجود دارد.

مطالعۀ دیگری درباره ارتباط میان استفاده از رنگ مو و سرطان پروستات وجود ندارد؛ بنابراین هیچ مدرکی که ارتباط بین رنگ مو و سرطان پروستات را نشان دهد، موجود نیست.

 

انواع رنگ مو؛ کدام‌یک خطرناک‌ترند؟

رنگ موها براساس اینکه چقدر رنگ مو را تغییر می‌دهند و اینکه رنگ چه مدت روی مو ماندگاری دارد، به دو دسته تقسیم می‌شوند:

رنگ موی اکسیداتیو

رنگ موی اکسیداتیو (دائمی) باید با ترکیبی از یک مادۀ اکسیدکننده مثل هیدروژن‌پرواکسید یا آمونیاک و یک مادۀ رنگی فعال شود. آمونیاک لایۀ خارجی ساقه مو را باز می‌کند؛ سپس مادۀ اکسیدکننده وارد ساقۀ مو می‌شود و با ازبین‌بردن رنگ‌دانه‌های طبیعی مو، رنگ‌دانه‌های جدید را به ساقه مو وارد می‌کند. این روش رنگ موهای شما را به‌طور دائمی تغییر می‌دهد.

 

رنگ موی غیراکسیداتیو

رنگ موی غیراکسیداتیو (نیمه‌دائمی یا موقت) از مادۀ دولوپر (developer) استفاده نمی‌کند. این رنگ مو به‌سادگی ساقه مو را می‌پوشاند یا رنگ می‌زند. ازآنجاکه این رنگ مو رنگ‌دانه‌های طبیعی مو را از بین نمی‌برد، فقط موی شما را تیره‌تر می‌کند و نمی‌تواند آن را روشن کند.

این نوع رنگ مو به دو دسته تقسیم می‌شود:

نیمه‌دائمی: این نوع رنگ در فاصلۀ کوتاهی به داخل ساقه مو وارد می‌شود و بعد از چند هفته یا پنج بار شست‌وشو، رنگ شسته می‌شود و از بین می‌رود.

موقت: این رنگ‌ها طوری طراحی شده‌اند که بعد از یک بار شست‌وشو از بین برود. اسپری‌های رنگی هالوین یا گچ مو نمونه‌هایی از این نوع رنگ مو هستند.

مواد شیمیایی موجود در رنگ مو‌های اکسیداتیو بیشتر از رنگ مو‌های غیراکسیداتیو است. این رنگ مو‌ها قوی‌ترند و پوست سرتان را بیشتر تحریک می‌کنند و مناطقی برای ورود رنگ به بدن شما ایجاد می‌کنند؛ بنابراین اگر این مواد شیمیایی سرطان زا باشند، خطر ابتلا به سرطان در استفاده از رنگ مو‌های اکسیداتیو بیشتر از رنگ مو‌های غیراکسیداتیو است.

 

دکلره (سفیدکننده) در مقایسه با رنگ مو

دلکره یا سفیدکننده یک مادۀ اکسیدکننده است که رنگ‌دانه‌های موجود در ساقه مو را ازبین می‌برد و آن را روشن می‌کند. رنگ مو‌های نیمه‌دائمی و موقت مادۀ اکسید‌کننده ندارند؛ بنابراین نمی‌توانند رنگ طبیعی موی شما را روشن کنند.

رنگ مو ترکیبی از مادۀ اکسیدکننده، آمونیاک و مادۀ رنگی است و به‌دلیل اضافه‌کردن رنگ‌دانه به موی شما، برخلاف سفیدکننده، به موهایتان رنگ می‌دهد. مادۀ اکسید‌کننده در رنگ مو قبل از اضافه‌کردن رنگ‌دانه جدید، رنگ‌دانه طبیعی موی شما را از بین می‌برد.

 

آیا گزینه‌های ایمن‌تری وجود دارد؟

حنا

حنا (Henna) یک رنگ موی طبیعی با پایه گیاهی است که تا ۶ هفته ماندگاری دارد.

رنگ موی ارگانیک

شما می‌توانید رنگ موی ارگانیک بخرید، اما این رنگ موها هم دارای تعدادی ماده شیمیایی هستند که معمولا سنتزی (مصنوعی) هستند. ممکن است سایر مواد طبیعی به‌راحتی روی موهای شما بنشینند اما مواد شیمیایی آن به اندازۀ رنگ موهای معمولی قابلیت ایجاد سرطان را دارند.

 

گرافن

گرافِن (Graghene) جدیدترین جایگزین برای رنگ موهای غیرسمّی است. اسپری‌کردن این ماده یا شانه‌زدن آن روی موها، سبب ایجاد پوشش رنگی روی مو می‌شود. گرافن، برخلاف رنگ مو، آسیب شیمیایی به مو وارد نمی‌کند و تا ۳۰ بار شست‌وشو ماندگاری دارد. عیب این رنگ‌ها این است که فقط در رنگ‌های سیاه و قهوه‌ای تولید شده است.

 

هشدار

به‌جز چند استثنا در ابتلا به انواعی از لنفوم غیرهوچکین، مدارک محکمی درباره ارتباط میان استفاده از رنگ مو و ابتلا به سرطان وجود ندارد. اگر خطر ابتلا به سرطان هم وجود داشته باشد، نگران‌کننده نیست. باوجوداین، اگر همچنان نگران هستید، تعداد دفعات و سال‌های استفاده از رنگ مو به‌ویژه رنگ موهای تیره را کم کنید تا خطر ابتلا به سرطان کاهش یابد.

 

منابع: www.cancer.gov - healthline

بهترین روش‌ها برای تمیز کردن سینک ظرفشویی=از فرادید

بهترین روش‌ها برای تمیز کردن سینک ظرفشویی

بهترین روش‌ها برای تمیز کردن سینک ظرفشویی؛ هرچقدرهم در شست‌وشو دقت داشته باشید، بالاخره هر از گاهی سینک شما نیاز به تمیز کردن دارد. کثیفی سینک محل مناسبی برای رشد و انتشار باکتری‌ها فراهم می‌کند و سلامت خانواده را تحت تاثیر قرار می‌دهد. اگر فکر می‌کنید که آب خالی می‌تواند آلودگی را از بین ببرد، در اشتباه هستید. اتفاقاً آب خالی می‌تواند رشد باکتری‌ها را تسریع ببخشد و رطوبت کافی برای تکثیر آن‌ها را فراهم کند! حالا که با اهمیت اساسی نظافت سینک آشنا شدیم برویم تا بهترین راهکار‌ها برای تمیز کردن سینک ظرف‌شویی را معرفی کنیم.

صفحه نخستسبک زندگی

 

فرادید| "آشپزخانه قلب هر خانه‌ای است" حتما شما هم بار‌ها این جمله معروف را شنیده‌اید. تمام بو‌های مطبوع و خاطره‌انگیز در آشپزخانه جریان دارد. برای تهیه ۳ وعده غذای اصلی، زمان زیادی از روز در آشپزخانه صرف می‌شود. گاهی در این فضا غذا سرو می‌شود و خانواده دور هم جمع می‌شوند. آشپزخانه محل رقم زدن خاطرات شیرین و شور خانه است. پرکاربردترین وسیله‌ی هر آشپزخانه‌ای، سینک ظرف‌شویی است. بدون شک همه ما روزانه چندین بار برای آماده‌سازی غذا، شستشوی میوه و مواد اولیه و شستن ظروف از سینک استفاده می‌کنیم. در نهایت با استفاده‌ی مکرر، تمام چربی‌ها و تکه‌های اضافی غذا از ظرف‌شویی سر در می‌آورند.

هرچقدرهم در شست‌وشو دقت داشته باشید، بالاخره هر از گاهی سینک شما نیاز به تمیز کردن دارد. کثیفی سینک محل مناسبی برای رشد و انتشار باکتری‌ها فراهم می‌کند و سلامت خانواده را تحت تاثیر قرار می‌دهد. اگر فکر می‌کنید که آب خالی می‌تواند آلودگی را از بین ببرد، در اشتباه هستید. اتفاقاً آب خالی می‌تواند رشد باکتری‌ها را تسریع ببخشد و رطوبت کافی برای تکثیر آن‌ها را فراهم کند! حالا که با اهمیت اساسی نظافت سینک آشنا شدیم برویم تا بهترین راهکار‌ها برای تمیز کردن سینک ظرف‌شویی را معرفی کنیم.

 

چگونه رسوب و جرم سینک ظرفشویی را از بین ببریم؟

همیشه گفته اند که «پیشگیری بهتر از درمان است» در این مورد نیز بهترین کار پیشگیری از ایجاد جرم و رسوب است. موردی که باید همیشه در نظر داشته باشید، مراقبت روزانه، هفتگی و ماهانه است:

 

تمیز کردن روزانه سینک

تمیز کردن روزانه‌ی سینک باید در انتهای شستن ظروف انجام شود. هر بار که ظروف خود را شستید، بلافاصله سینک ظرف‌شویی را نیز تمیز کنید. بهترین محلول برای تمیز کردن سینک، آب و صابون است. اگر می‌خواهید سینک جرم نگیرد، آب و صابون را فراموش نکنید. این ترکیب باعث می شود چربی‌ها روی سینک باقی نمانند و به مرور به جرم و رسوب تبدیل نشوند.

 

تمیز کردن هفتگی سینک

آخر هفته نیز سعی کنید سینک ظرف‌شویی خود را با سرکه سفید و سپس آب و صابون تمیز کنید. سرکه سفید یکی از بهترین، رایج‌ترین و در دسترس‌ترین محلو‌ل‌های پاک‌کننده به شمار می‌رود. از هر محلولی استفاده می‌کنید، آخرین مرحله شستشو باید با آب خالص باشد. هیچ گونه محلولی حتی سرکه و صابون نباید روی سینک برای مدت طولانی باقی بماند. بهترین فرمول این است که سرکه به مدت 15 دقیقه روی سینک باقی بماند، سپس با آب و صابون و در انتها نیز با آب خالی سینک خود را تمیز کنید.

تمیز کردن طولانی مدت سینک

اگر تمامی موارد بالا را رعایت کنید کارتان به این مرحله نمی‌رسد! با این وجود برخی افراد زمان یا حوصله تمیز کردن سینک ظرف‌شویی را به صورت منظم ندارند. در نتیجه بعد از مدتی شاهد ایجاد جرم و رسوب روی سینک خواهند بود. چاره این افراد جوش شیرین است. جوش شیرین باعث از بین بردن رسوبات در سینک‌های استیل شده و آن را به‌خوبی برق می‌اندازد. برای گرفتن بهترین نتیجه ابتدا سینک خود را خیس کنید، جوش شیرین را توسط برس یا هر وسیله دیگری روی سینک بمالید. سپس به مدت 10 الی 15 دقیقه جوش شیرین را روی سینک باقی بگذارید، با سرکه و در نهایت با آب و صابون سینک خود را به خوبی تمیز کرده و برق بیندازید.

 

چطور سینک ظرفشویی را براق کنیم؟

برای براق کردن سینک‌های استیل تا حد امکان از جرم‌گیراستفاده نکنید. اسید موجود در ترکیبات جرم‌گیر با استیل سینک ظرف‌شویی شما واکنش نشان داده و به مرور رنگ آن را از بین می‌برد. همان‌طور که اشاره شد بهترین ماده برای تمیز کردن و برق انداختن سینک ظرف‌شویی استیل، جوش شیرین است. با این وجود، جوش شیرین برای سینک‌های آلومینیومی و چینی مناسب نیست. برای این نوع سینک‌ها از پودر ماشین لباسشویی استفاده کنید. ابتدا سینک را مقداری خیس کنید، پودر را روی آن بپاشید و توسط اسفنج به خوبی تمیز کنید، سپس از سرکه سفید و در نهایت نیز آب و صابون برای تمیز کردن کامل سینک خود استفاده کنید.

استفاده از آب و صابون در انتهای هر نوع شستشو با مواد پاک کننده نظیر جوش شیرین الزامی است. مواد براق کننده در طولانی مدت به سینک شما آسیب می‌زنند و باعث خوردگی و رنگ‌پریدگی آن می‌شوند. آب و صابون تمامی این مواد را پاک کرده هیچ اثری از آن‌ها باقی نمی‌گذارد. دقت کنید که در مرحله آخر، صابون را نیز باید با آب خالی کاملاً تمیز کنید.

 

چگونه بوی بد سینک ظرفشویی را از بین ببریم؟

بوی بد سینک ظرف شویی دلایل مختلفی می‌تواند داشته باشد. شایع‌ترین دلیل، ورود گاز سولفید هیدروژن ناشی از فاضلاب به داخل منزل است. از بین بردن این بو‌ها و تمیز کردن لوله‌ها توسط محصولات تجاری کار ساده‌ای است و این محصولات به سادگی قابل تهیه هستند. مشکل اینجاست که برخی افراد به این محلول‌ها حساسیت دارند، پس حتما قبل از استفاده سابقه حساسیت خود را بررسی کنید. علاوه بر این، استفاده مداوم از محصولات شیمیایی باعث پوسیدگی لوله‌ها و اتصالات می‌شود و در درازمدت دردسرساز خواهد شد.

همان‌طور که در موارد قبلی از مواد طبیعی برای تمیز کردن سینک استفاده کردیم، برای از بین بردن بوی بد نیز مواد طبیعی را به شما پیشنهاد می‌دهیم:

• جوش شیرین و آبلیمو بهترین ماده برای از بین بردن بوی بد سینک ظرفشویی است. این دو ماده را به مقدار مشابه با هم ترکیب کرده و مخلوط حاصل را به داخل مسیر لوله‌ها بریزید. 10 دقیقه به آن فرصت دهید، سپس حدود 1 دقیقه آب سرد را داخل ظرف شویی باز کنید تا مخلوط را با خود برده و تمیز کند.

• راهکار بعدی استفاده از سرکه و لیمو است. ابتدا یک عدد لیمو را تکه تکه کنید و آن را داخل قالب‌های کوچک و مکعبی یخ بیندازید. سپس قالب یخ را با سرکه پر کنید و داخل یخچال بگذارید تا یخ بزند. هر روز چند عدد از آن‌ها را داخل سینک و محل خروج آب بگذارید تا کم کم آب شده و بوی مطبوع آن مسیر لوله‌ها را طی کند.
• راهکار آخر استفاده از آب و مخمر است. یک بسته مخمر نان را به یک فنجان آب جوش اضافه کنید تا کاملاً حل شود. محلول را در فاضلاب ریخته و اجازه دهید تمام شب باقی بماند.

چگونه چاه سینک ظرفشویی را باز کنیم؟

برای این کار روش‌های متفاوتی وجود دارد که بسته به نوع گرفتگی و شدت گرفتگی می توان یکی از آنها را امتحان کرد. قبل از استفاده از هر نوع محلول مقداری به آب زمان دهید. گاهی اوقات یک جسم نرم در مسیر چاه قرار گرفته و به مرور با جریان آب برطرف می شود. اگر مشکل حل نشد از روش‌های زیر استفاده کنید:

 

• از تلمبه استفاده کنید. چند بار استفاده از تلمبه باعث ایجاد خلأ و مکش در مسیر جریان آب می شود.خوشبختانه بیشتر گرفتگی‌ها با این روش برطرف می‌شود.

• روش بعدی استفاده از محلول های خانگی و طبیعی است. سرکه و نمک بازکننده طبیعی و قدرتمندی محسوب می‌شوند. مقداری از هردو ماده را مخلوط کرده و داخل لوله بریزید. جوش شیرین و سرکه نیز ترکیب مناسبی برای باز کردن مسیر لوله‌ها است.

• ماده موثر بعدی برای تمیز کردن چاه سینک ظرف‌شویی، جوهر نمک است. در موارد قبلی اشاره کردیم که این ماده به سینک ظرف‌شویی آسیب می‌زند. به همین دلیل مراقب باشید آن را دقیقاً داخل لوله بریزید و با سینک شما تماس پیدا نکند.

• اگر هیچ کدام از روش‌های بالا جواب نداد باید زانویی ظرف‌شویی را بررسی کنید. گاهی اوقات تجمع مواد زیاد در این بخش باعث گرفتگی لوله می شود. آن را باز کرده و مواد زائد آن را خارج کنید.

• آخرین سنگر در اختیار اهل فن قرار دارد! اگر تمامی موارد را امتحان کردید و باز هم جوابی نگرفتید باید از فنر استفاده کنید. شرکت‌های لوله بازکنی و برخی از تعمیرکاران از ابزاری با عنوان فنر لوله بازکنی برای حل مشکل شما استفاده می‌کنند. این ابزار توسط یک فنر تمامی طول لوله را طی کرده و موادی که در این مسیر گیر کرده باشند را خارج می کند.

 

تمام مواردی که اشاره شد برای حل مشکل گرفتگی است. همان طور که در بخش های پیشین نیز اشاره شد، پیشگیری بهترین راهکار است. موارد زیر را برای جلوگیری از گرفتگی چاه سینک ظرف‌شویی انجام دهید:

• هر بار که چربی زیادی از سینک عبور کرد، مقداری آب داغ به دنبال آن روانه کنید. آب داغ باعث شستن چربی‌ها از مسیر لوله ها شده و اجازه نمی‌دهد در این مسیر باقی بمانند. چربی‌ها به مرور باعث چسبیدن دیگر مواد شده و مسیر لوله‌ها را مسدود می‌کنند.
• سعی کنید از شستن جارودستی و شستن کیسه جاروبرقی در سینک ظرفشویی خودداری کنید.
• قبل از هر بار شستن ظروف، مطمئن شوید که جرمی روی آن‌ها باقی نمانده است و مواد اضافی ظروف را به سطل زباله منتقل کنید.
• هرچند وقت یک بار از محلول سرکه و نمک استفاده کنید تا بدموقع با گرفتگی لوله گرفتار نشوید. بسیاری اوقات هنگام آمدن مهمان این مشکل پیش می‌آید و کلی دردسرساز خواهد شد.

خرید سینک ظرفشویی باکیفیت

با رعایت نکات بالا می‌توانید تا حد زیادی سینک ظرفشویی را تمیز و بهداشتی نگه دارید. در آخر باید به این نکته اشاره کنیم که کیفیت سینک، تا حد زیادی در میزان کثیف شدن و خش افتادن آن موثر است. به همین دلیل اگر هنوز سینک مناسب خود را خریداری نکرده‌اید یا قصد تعویض سینک آشپزخانه را دارید حتما بررسی‌های لازم برای انتخاب بهترین مدل را انجام دهید.

طرز تهیه آش بلغور و بادمجان، غذایی مقوی و لذیذ=از فرارو

طرز تهیه آش بلغور و بادمجان، غذایی مقوی و لذیذ

آش از غذاهای محبوب و سنتی ایرانی است که انواع متنوعی دارد و یک وعده غذایی کامل و مفید محسوب می‌شود. آش بلغور و بادمجان یکی از انواع آش‌های سنتی است که به خاطر داشتن بادمجان، بلغور و کشک در ترکیباتش سرشار از ویتامین و مواد غذایی مفید است.

  پ

فرارو- آش یکی از غذا‌های محبوب و سنتی ایرانی است. آش‌ها انواع متنوعی دارند که در نقاط مختلف کشور با روش‌های متفاوتی تهیه می‌شوند. آش غذایی پرطرفدار است که به خاطر داشتن مواد مغذی یک وعده غذایی کامل محسوب می‌شود.

به گزارش فرارو، آش بلغور و بادمجان یکی از انواع آش‌های متنوع ایرانی است. بادمجان از ترکیبات اصلی این آش است که سرشار از ویتامین، کلسیم، فسفر، فیبر، پتاسیم است و خاصیت ضد سرطانی دارد؛ همچنین برای قلب بسیار مفید است. بادمجان در کنار بلغور گندم و کشک طعم خاص و بی‌نظیری در این آش ایجاد می‌کند و برای کسانی که به خوردن بادمجان علاقه دارند، گزینه بسیار مناسبی است. در ادامه این مطلب طرز تهیه آش بلغور و بادمجان همراه با همه نکات و فوت و فن‌های مخصوص به آن تقدیم شما کاربران گرامی خواهد شد.

بخوانید...

طرز تهیه آش ماش، خوشمزه و مقوی برای سفره افطار

طرز تهیه آش جو جا افتاده و خوشمزه

طرز تهیه آش رشته خوشمزه و جاافتاده برای 6 نفر+ ترفندهای مهم و کلیدی

مواد لازم برای تهیه آش بلغور و بادمجان:

بلغور گندم: ۲ پیمانه
نخود و لوبیای پخته: ۱ پیمانه
پیاز: ۳ عدد
روغن مایع: ۲ قاشق غذاخوری
کشک: ۲۰۰ گرم
بادمجان: ۵ عدد
قرص استاک گوشت: ۲ عدد
نمک، فلفل و زردچوبه: به میزان لازم
کشک، نعنا داغ و پیازداغ برای تزیین: به میزان لازم

نکات مربوط به مواد اولیه

نکات مربوط به بادمجان

 

همان‌طور که می‌دانید بادمجان از سبزیجات مورد علاقه ما ایرانی‌هاست که در بسیاری از غذا‌ها از آن استفاده می‌کنیم. هنگام خرید بادمجان سعی کنید از بادمجان‌های چین اول استفاده کنید؛ چون بادمجان‌های چین دوم و سوم معمولاً پر تخم و تلخ هستند. حواستان باشد که بادمجان زخمی نباشد. هنگام خرید بادمجان توجه کنید که کلاهک بادمجان هرچه کشیده‌تر باشد، نشان از شیرین بودن آن است.

 

نکات مربوط به پیاز داغ

 

پیاز داغ عطر و طعم بسیار خوبی به آش می‌دهد؛ اما نکته مهم این است که پیاز داغ باید کاملاً ریز و خشک باشد. برای داشتن یک پیاز داغ پودری و خشک پیاز را به صورت نازک برش بزنید؛ سپس در روغن فراوان که از قبل داغ شده است، سرخ کنید. به این نکته توجه داشته باشید که پیاز باید در روغن شناور باشد؛ بنابراین نباید حجم زیادی از پیاز را در یک مرحله اضافه کنید. بعد از اینکه پیاز سرخ شد، آن را روی توری قرار دهید تا روغن اضافی آن کاملاً گرفته شود. سپس روی سینی پهن کنید. دوباره که این فرآیند را انجام دادید، پیاز‌های جدیدی را که سرخ کردید، روی پیاز داغ‌های قبلی نریزید؛ چون باعث روغنی شدن قبلی‌ها می‌شود. علاوه‌بر این باعث می‌شود که پیاز‌ها حالت خمیری پیدا کنند.

نکات مربوط به قرص استاک

 

استاک یا آب گوشت، مرغ، ماهی یا سبزیجات از حرارت دادن استخوان‌ها به همراه سبزیجات ساقه‌ای و تعداد محدودی ادویه تهیه می‌شوند. استاک در انواع سوپ‌ها، انواع سس‌ها، خورشت‌ها و البته بسیاری از غذا‌های دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد و تأثیر بسیاری در طعم و مزه غذا‌ها دارد. می‌توانید استاک را خودتان در منزل تهیه کنید یا اینکه به صورت آماده از سوپر مارکت‌ها خریداری کنید. به این نکته توجه داشته باشید که در ترکیبات استاک نمک وجود دارد؛ پس در صورتی‌که از آن استفاده می‌کنید، در آخر غذا را مزه کنید و اگر نیاز بود، نمک اضافه کنید.

طرز تهیه آش بلغور و بادمجان

ابتدا بلغور گندم را در یک کاسه مناسب بریزید و آن را بشویید. سپس داخل کاسه مقداری آب بریزید و بگذارید چند ساعت خیس بخورد. در این مدت دوبار آب بلغور را عوض کنید تا کاملا شسته و تمیز شود. در مرحله بعد بلغور‌ها را آبکش کنید و در یک قابلمه مناسب بریزید. حدود شش لیوان آب را همراه با دو عدد قرص استاک به آن اضافه کنید و قابلمه را روی شعله متوسط اجاق گاز بگذارید تا بلغور‌ها جوش بیایند. کمی نمک و روغن مایع هم به آن اضافه کنید. اضافه کردن روغن در این مرحله باعث می‌شود بلغور‌ها پس از جوش آمدن سرریز نشوند. وقتی به مرحله جوش رسید، شعله اجاق را کم کنید و درب قابلمه را بگذارید. حدود ۴۵ دقیقه زمان لازم است تا بلغور‌ها بپزند.

در این فاصله هر نیم ساعت یکبار درب قابلمه را بردارید و بلغور‌ها را هم بزنید تا ته نگیرند. در مرحله بعد که بلغور‌ها پختند، نخود و لوبیایی را که از قبل پخته‌اید، به قابلمه آش اضافه کنید و خوب هم بزنید. در این فاصله بادمجان‌ها را پوست کنید، بشویید و به صورت نگینی خرد کنید؛ سپس آن‌ها را داخل قابلمه آش بریزید. کمی هم بزنید و درب قابلمه را بگذارید تا با حرارت کم حدود یک ساعت دیگر بپزد و جا بیافتد. بعد از این مدت کشک را به آش اضافه کنید و هم بزنید تا خوب در آش حل شود. ۲۰ دقیقه زمان لازم است تا کشک در آش بجوشد.

 

 

در این مرحله از پخت اگر احساس کردید آب آش کم شده و آش شما بیش از حد غلیظ شده است، کمی آب جوش به آن اضافه کنید. در مرحله آخر پیاز داغ‌هایی را که از قبل آماده کرده‌اید، همراه با کمی نمک، فلفل و زردچوبه به آش اضافه کنید و بگذارید ۱۵ دقیقه دیگر بجوشد و جا بیافتد. در این مرحله آش بلغور و بادمجان شما آماده است. آش را در ظرف سرو مناسب بریزید و با پیازداغ، کشک و نعنا داغ تزیین کنید. نوش جان.

نکات و فوت و فن‌های پخت آش بلغور و بادمجان

۱ ـ سعی کنید قبل از اینکه بادمجان را به آش اضافه کنید، به مدت ۱۰ دقیقه آن را داخل محلولی از آب و نمک بخیسانید و سپس آبکش کنید. با این کار تلخی احتمالی بادمجان گرفته می‌شود.
۲ ـ برای تهیه این آش بهتر است از کشک محلی استفاده کنید. از آنجا که کشک‌های محلی ترش هستند، نسبت به کشک‌های پاستوریزه طعم مطلوب‌تری در آش دارند.
۳ ـ نخود و لوبیا را حتما ۲۴ ساعت خیس کنید و در این فاصله چندبار آب آن‌ها را عوض کنید. هنگام پخت نخود و لوبیا به اندازه نوک قاشق چای‌خوری گلپر به آن اضافه کنید. این کار باعث می‌شود نفخ نخود و لوبیا در هنگام پخت کاملاً از بین برود.

•  

•  

• سفارش به شرط پخت! برنج گیلان با تضمین کیفیت و اصل %تخفیف ویژه%

طرز تهیه خورشت سیب و آلبالو، خورشتی خوشرنگ و ملس=از فرارو

طرز تهیه خورشت سیب و آلبالو، خورشتی خوشرنگ و ملس

خورشت سیب و آلبالو یکی از انواع خورشت‌های سنتی ایرانی است که بیشتر در فصل بهار و تابستان تهیه می‌شود. این خورشت سنتی به خاطر داشتن گوشت، آلبالوی تازه و سیب سرشار از ویتامین، پروتئین و مواد مغذی است.

فراروـ خورشت‌ها از غذا‌های اصیل و پایه ثابت سفره‌های غذای ایرانی هستند که تنوع بسیاری دارند. در شهر‌های مختلف ایران خورشت‌ها را به سبک‌ها و روش‌های گوناگون طبخ می‌کنند. خورشت سیب و آلبالو یکی از انواع خورشت‌های سنتی است که اصلیت آن به شهر‌های استان سمنان بر می‌گردد؛ اما در سایر نقاط کشور نیز با روش‌های متفاوت تهیه می‌شود. طبخ این خورشت بیش‌تر در فصل بهار و تابستان و با رسیدن میوه آلبالو رونق پیدا می‌کند.

به گزارش فرارو، آلبالو سرشار از ویتامین c و املاح معدنی، سدیم، منیزیم، مس، روی و پتاسیم است. آلبالو همچنین دارای آنتی اکسیدان است و در خون‌سازی نقش بسیار مهمی برای بدن دارد. اگر دنبال تنوع در سبک غذایی خود و خانواده هستید، پیشنهاد ما به شما پخت این خورشت خوشرنگ، خوشمزه و سرشار از ویتامین است. در ادامه این مطلب طرز تهیه خورشت سیب و آلبالو با همه نکات و فوت و فن‌های مخصوص آن تقدیم به شما کاربران گرامی خواهد شد.

بخوانید...

طرز تهیه خورشت هویج غذایی بی‌نظیر از شهر تبریز

طرز تهیه خورشت گوجه سبز؛ خورشتی بهاری و خوشمزه

طرز تهیه خورشت ریواس، خورشتی بهاری و خوشمزه

مواد لازم برای تهیه خورشت سیب و آلبالو

گوشت خورشتی (گوساله یا گوسفندی): ۳۰۰ گرم
پیاز بزرگ: ۱ عدد
آلبالوی تازه: ۲ لیوان
روغن: ۳ قاشق غذاخوری
سیب گلاب: ۵ عدد
نمک، فلفل، زردچوبه: به میزان لازم
زعفران دم کرده: ۱ قاشق غذاخوری
شکر: ۳ قاشق غذاخوری

نکات مربوط به مواد اولیه

نکات مربوط به گوشت

گوشت قرمز حاوی میزان بالایی از پروتئین است و بهترین ماده غذایی برای تقویت ماهیچه‌ها و استحکام عضلانی بدن محسوب می‌شود. همچنین گوشت قرمز دارای میزان قابل توجهی امگا ۳ و منبع غنی آهن است که در پیش‌گیری از کم‌خونی بسیار موثر خواهد بود. آهن از یک طرف به ساخت هموگلوبین موجود در خون کمک می‌کند و از سوی دیگر رسیدن اکسیژن به قلب و مغز را سرعت می‌بخشد. گوشت قرمز منبع بسیار خوبی از ویتامین‌های گروه B نیز می‌باشد که استفاده از این گروه ویتامین‌ها برای سوخت و ساز بهتر بدن ضروری است.

 

برای پخت خورشت سیب و آلبالو بهتر است از گوشت گوسفندی استفاده کنید. این امر کاملاً سلیقه‌ای است و در صورت تمایل می‌توانید از گوشت گوساله هم استفاده کنید که بسیار هم خوشمزه می‌شود. اگر خواستید این خورشت را با گوشت گوسفندی تهیه کنید، به این نکته توجه داشته باشید که گوشت گوسفندی در فرآیند پخت آب می‌شود، پس باید آن را کمی درشت‌تر از گوشت گوساله خرد کنید. سعی کنید گوشت‌ها را یک اندازه خرد کنید تا درنهایت خورشت شما ظاهر زیباتری داشته باشد.

نکات مربوط به پیاز

اگر بخواهیم به طور مختصر در مورد کاربرد انواع پیاز‌ها توضیح بدهیم، باید از پیاز زرد که معروف‌ترین عضو خانواده پیازهاست، شروع کنیم. این پیاز بهترین گزینه برای پخت و پز است. پیاز سفید طعم ملایم‌تری نسبت به پیاز زرد دارد. از نظر کاربرد تقریباً مثل پیاز قرمز است و می‌شود آن را خام خورد و یا در سالاد‌ها و دیپ‌ها از آن استفاده کرد. این پیاز برای غذا‌های مکزیکی هم بهترین گزینه است.

 

پیاز قرمز نسبت به پیاز سفید و زرد فیبر بیشتری دارد و به خاطر رنگ زیبایش می‌توان از آن برای تزئین بشقاب غذا هم استفاده کرد. علاوه‌بر این برای کبابی کردن، سالاد و ساندویچ‌ها هم انتخاب مناسبی است. پیاز‌های قرمز به اندازه کافی عطر و طعم به غذا نمی‌دهند؛ بنابراین برای پخت و پز مورد استفاده قرار نمی‌گیرند.

 

نکات مربوط به سیب

در تهیه این خورشت می‌توانید از هر سیبی که در دسترس شماست، مثل سیب زرد، قرمز و یا سیب سبز ترش استفاده کنید؛ اما بهترین نوع سیب برای تهیه این خورشت سیب گلاب است. سیب گلاب بافت نرم‌تری دارد و به دلیل عطر و بوی خاصی که نسبت به سایر سیب‌ها دارد، برای استفاده در این خورشت مناسب‌تر است.

طرز تهیه خورشت سیب و آلبالو

 

ابتدا یک پیاز بزرگ را پوست کنید و بشویید. سپس آن را به صورت ریز نگینی خرد کنید. پیاز‌ها را داخل یک قابلمه مناسب بریزید و آن را روی اجاق گاز بگذارید. چند دقیقه بعد روغن را به آن اضافه کنید و بگذارید پیاز‌ها با حرارت متوسط سرخ شوند. سپس کمی نمک و زردچوبه به آن اضافه کنید. وقتی پیاز نرم و سبک شد، گوشت را داخل قابلمه بریزید و زعفران، فلفل وکمی دیگر زردچوبه به آن اضافه کنید. بگذارید گوشت و پیاز حدود پانزده دقیقه باهم تفت بخورند. سپس یک و نیم لیوان آب جوش به آن اضافه کنید و در قابلمه را بگذارید. شعله اجاق را کم کنید تا گوشت کم کم بپزد و نرم شود.

 

در این فاصله هسته آلبالو‌ها را بیرون بیاورید. سیب گلاب را به صورت خلالی درست مانند وقتی که می‌خواهید سیب زمینی سرخ کرده درست کنید، برش بزنید. یک ماهی‌تابه بردارید و کمی روغن در آن بریزید. سیب‌های خلالی را در ماهی‌تابه و با شعله کم تفت بدهید. توجه داشته باشید که اگر سیب را بیش از حد سرخ کنید، تیره خواهد شد. بعد از اینکه گوشت کمی پخته شد (حدود یک ساعت بعد) سیب‌هایی را که تفت داده‌اید همراه با کمی نمک داخل قابلمه بریزید و باز هم زمان بدهید تا گوشت و سیب حدود یک ساعت دیگر بجوشد و نرم شود.

 

بعد از این زمان آلبالو‌ها را به خورشت اضافه کنید و هم بزنید. شعله اجاق را روی کم‌ترین حالت آن تنظیم کنید و یک ساعت دیگر زمان بدهید تا خورشت جا بیافتد و رنگ آلبالو کاملاً پخش شود. در مرحله آخر شکر را به خورشت اضافه کنید و بگذارید نیم ساعت دیگر بجوشد. حالا خورشت سیب و آلبالوی شما آماده است که آن را با یک چلوی خوشمزه میل کنید. می‌توانید مقداری از سیب‌هایی را که تفت داده‌اید، کنار بگذارید و وقتی خورشت را در ظرف سرو ریختید، آن‌ها را برای تزیین روی خورشت بچینید.

 

نکته مهم پخت خورشت سیب و آلبالو

این خورشت ذاتاً یک خورشت ترش است؛ زیرا میوه آلبالو طعم ترش دارد و اضافه کردن سیب به این خورشت نمی‌تواند ترشی آلبالو را کاملاً از بین ببرد. به همین دلیل در دستور تهیه این خورشت چند قاشق شکر در نظر گرفته شده است. اضافه کردن شکر به این خورشت کاملاً سلیقه‌ای است و به ذائقه شما بستگی دارد. اگر غذای شیرین دوست دارید، حتماً شکر را به خورشت اضافه کنید و حتی می‌توانید بنابر ذائقه‌تان میزان شکر را بیشتر کنید. همچنین اگر غذای ترش دوست دارید، می‌توانید شکر را از دستور تهیه حذف کنید و به جای آن دو قاشق آبغوره اضافه کنید.

ادامه نوشته