عکس های منحصر به فرد از میدان توپخانه تهران در دوره قاجار و پهلوی

به جز عکس های دوران قاجار از میدان توپخانه، یک عکس نیز در سال 1320 به ثبت رسیده که تغییر قابل توجه این میدان را به تصویر می کشد.

• خرداد ۱۴۰۲ - ۱۱:۵۴

فرادید| میدان توپخانه یکی از قدیمی ترین میدان های تهران است که در سال 1246 هجری قمری در دوره ناصرالدین شاه ساخته شد. میدانی که ساختمان‌های گرداگرد آن بارها تخریب و نوسازی شدند.

به گزارش فرادید، شروع کار ساخت میدان توپخانه به سال ۱۲۴۶ شمسی یعنی 156 سال قبل می‌رسد. این میدان در بدو احداث تا مدت‌ها مرکزی برای تجمعات مردمی و همچنین مشق نظامی بوده است.

در طی زمان ساختمان‌هایی در اطراف این میدان احداث شدند که هر کدام در زمان خود از مهم‌ترین مراکز دولتی ایران به شمار می‌رفتند. از جملۀ این ساختمان‌ها به ساختمان نظمیه، ساختمان بانک شاهی و عمارت بلدیه می‌توان اشاره کرد.

عکس‌هایی را که در این‌جا ملاحظه می‌کنید بخش اعظم شان توسط آنتوان سوروگین، معروف به آنتوان خان، عکاس معروف دورۀ قاجار گرفته است.

آنتوان خان در سال 1249 به ایران مهاجرت کرد و حدود پنج دهه در ایران به فعالیت عکاسی ادامه داد. این عکس‌ها، انجام مشق نظامی در میدان توپخانۀ تهران را به تصویر کشیده‌اند.

یک عکس نیز در سال 1320 به ثبت رسیده که تغییر قابل توجه این میدان را به تصویر می کشد.

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

قصری در تهران که دیوارهای «طلایی» داشت

دوست‌علی‌خان معیرالممالک بنای کاخی را که پدرش ساخته بود گسترش داد و دیوار اتاق‌های آن را با کاغذهای طلایی مزین کرد؛ همان کاخی که آن را با نام عمارت باغ فردوس می‌شناسیم.

• خرداد ۱۴۰۲ - ۱۰:۳۰

فرادید| ساختمان عمارت باغ فردوس در زمان خودش یکی از مجلل‌ترین قصرهای ایران بوده است. ساخت این عمارت را حسینعلی خان معیرالممالک در زمان محمدشاه قاجار آغاز کرد.

به گزارش فرادید؛ معیرالممالک که در دوران محمدشاه و ناصرالدین‌شاه مسئول خزانه‌داری و ضرب سکه بود، اولین ایرانی بود که در خارج از ایران و در بانک سلطنتی بریتانیا حساب باز کرد و بخش زیادی از ثروتش را به آن حساب انتقال داد.

(دوست‌علی خان معیرالممالک به همراه فرزندش که بعدها داماد ناصرالدین‌شاه شد)

عمارت باغ فردوس در زمان پسر حسینعلی‌خان یعنی دوست‌علی‌خان معیرالممالک گسترش و تجمل بیشتری پیدا کرد. دوست‌علی‌خان بخش‌هایی به ساختمان اضافه کرد که در آن‌ها پلکان‌هایی از مرمر اعلا کار گذاشته شده بود و دیوارهای اتاق‌ها نیز با کاغذهای طلایی برجسته پوشانده شده بودند.

(دورنمای عمارت باغ فردوس)

عکس‌هایی که در اینجا ملاحظه می‌کنید را آنتوان سوروگین احتمالا در اواخر دورۀ قاجار یا اوایل دورۀ پهلوی از این عمارت گرفته است. در این زمان بنای عمارت متروکه شده و رو به خرابی گذاشته بود که در یکی از عکس‌ها نیز می‌توان اثری از این آسیب‌ها را دید.

(نمایی از آینه‌کاری داخل عمارت)

با این‌حال در این عکس‌ها که قدمتی احتمالا صدساله دارند، می‌توان دید که فضای اطراف عمارت تا چه اندازه با امروز متفاوت بوده و چه چشم‌انداز سرسبزی در برابر آن قرار داشته است.

در سال 1316 وزارت معارف این ساختمان را خریداری و مرمت کرد. در دهۀ پنجاه شمسی نیز این عمارت به مرکزی فرهنگی و نمایشگاهی تبدیل شد.

======================================================================================

یخ اولین کارخانه یخ‌سازی تهران چطور گرفت؟

«نصرالله حدادی»، تاریخ‌پژوه، با بیان این موضوع، می‌گوید: «اولین کارخانه یخ‌سازی تهران که یخ‌های بلوری تولید می‌کرد اینجا بود. توزیع یخ‌ هم به این صورت بود که کامیون‌های کامانکاری که در تهران آن زمان وجود داشت در فصول گرم سال، صبح خیلی زود، می‌رفتند از این کارخانه یخ می‌گرفتند و یخ‌ها را جلو دکه‌هایی که سر همه چهارراه‌ها پیش‌بینی شده بود، می‌چیدند.

قیمت این یخ‌ها اوایل خیلی ارزان بود تا مردم ترغیب شوند به جای استفاده از یخ‌های یخچال‌های دیگر، از آب شرب سالم استفاده کنند. آن زمان چون لوله‌کشی آب تهران هنوز به اتمام نرسیده بود، سر هر چهارراه یک فشاری گذاشته بودند که مردم بتوانند از آب سالم استفاده کنند. این موضوع تقریباً بین سال‌های ۱۳۳۳ تا ۱۳۴۰ کاملاً جا افتاد. به این شکل بود که استفاده از آب تصفیه‌شده و یخ بین مردم متداول شد.»

منبع: همشهری

چهارراه جمهوری در ابتدا سه‌راه بود به‌ این دلیل که تا قبل از سال۴۰ به سمت غرب میدان جمهوری فعلی خیابانی کشیده نشده بود. این محدوده به سه‌راه شاه معروف بود، اما بعدها به شکل چهارراه درآمد و چهارراه جمهوری نامیده شد.

• خرداد ۱۴۰۲ - ۱۱:۳۷

تا قبل از اواسط دهه ۳۰ چهارراه جمهوری فعلی فقط تا خیابان ولی‌عصر(عج) کنونی امتداد پیدا می‌کرد و در حقیقت به شکل سه‌راه بود و به سه‌راه شاه معروف بود.

چهارراه جمهوری در ابتدا سه‌راه بود به‌ این دلیل که تا قبل از سال۴۰ به سمت غرب میدان جمهوری فعلی خیابانی کشیده نشده بود. این محدوده به سه‌راه شاه معروف بود، اما بعدها به شکل چهارراه درآمد و چهارراه جمهوری نامیده شد.

=====================================================================================

2 عکس دیده نشده و قدیمی از وضعیت برفی بهشت زهرا؛ 45 سال قبل

در ادامه نیز می توانید دو تصویری که این عکاس فرانسوی روز دوشنبه 11 دی ماه 1357 از وضعیت برفی بهشت زهرا تهران به ثبت رسانده را مشاهده کنید.

• خرداد ۱۴۰۲ - ۱۱:۱۹

فرادید| برنامه ریزی برای تاسیس آرمستان بهشت زهرا (س) تهران از سال 1345 آغاز شد و در نهایت 25 تیر ماه سال 1349 افتتاح شد. این آرامستان که در جنوب شهر تهران واقع شده است، 750 هکتار وسعت دارد و مزار بسیاری از شخصیت‌های مطرح فرهنگی، هنری و سیاسی ایران در آن واقع شده است.

به گزارش فرادید، تصاویر زیادی از بهشت زهرا تهران از اولین سال های تاسیس اش در دسترس نیست. آن هایی هم که در اوایل انقلاب وجود دارد، توسط مشیل ستبون، عکاس مشهور فرانسوی به ثبت رسیده است.

در ادامه نیز می توانید دو تصویری که این عکاس فرانسوی روز دوشنبه 11 دی ماه 1357 از وضعیت برفی بهشت زهرا تهران به ثبت رسانده را مشاهده کنید.