در «اندرونی»؛ از جمع گرم حرمسرا تا عکس اینستاگرامی فخرالتاج!

عکس‌هایی که در مجموعۀ «در اندرونی» ملاحظه می‌کنید، قاب‌هایی از زندگی اهالی حرمسرا را در دوران حکومت قاجار به تصویر می‌کشند.

کد خبر :۱۸۶۸۰۲۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۱۲:۰۳

فرادید| اندرونی ناصرالدین شاه برای خودش شهری بود؛ پر از خواجه و زن و کودک، از هر سن و سال و از هر قوم و قبیله. یکی از تفریحات این جماعت عکاسی بود و ژست گرفتن مقابل دوربین عکاس. به همین خاطر است که برخی از لحظات زندگی آن‌ها هنوز بعد از گذشت بیش از صد سال پیش چشم ما هستند، با همۀ جزئیات تماشایی و عبرت‌آموزی که در آن‌هاست.

به گزارش فرادید؛ عکس نخستی که در اینجا ملاحظه می‌کنید جمعی از زنان حرمسرای ناصری را در کنار خواجگانی که مسئول محافظت و رفع نیازهای آن‌ها بودند نشان می‌دهد. از حالت ایستادن و نشستن این جمع می‌توان فهمید که رابطۀ زنان حرمسرا و خواجگان دست‌کم گاهی گرم و نزدیک وصمیمانه بوده است.

عکس دوم، تصویری از نوۀ دختری ناصرالدین‌شاه یعنی فخرالتاج است؛ فخرالتاج دختر عصمت‌الدوله (دختر شاه) و دوستعلی‌خان معیرالممالک بود. نکتۀ جالب این عکس محل بسیار زیبا و چشم‌انداز فوق‌العادۀ آن است: جاده‌ای در میان یک مرداب که تا چشم کار می‌کند پوشیده از برگ نیلوفرهای آبی است. مردم دوران ما در چنین منظره‌ای معمولا یکی از اولین چیزهایی که به ذهنشان می‌رسد گرفتن عکسی برای گذاشتن در شبکه‌های اجتماعی است؛ ظاهرا فخرالتاج هم نمی‌خواسته فرصت عکس گرفتن در این منظرۀ بی‌نظیر را (که شاید تالاب انزلی بوده است) از دست بدهد.

ناصرالدین شاه در «حرمسرا»؛ چهار عکس تاریخی

از ناصرالدین شاه قاجار عکس‌های نسبتا زیادی به جا مانده است. از زن‌هایش هم همینطور. اما عکس‌هایی که او را در کنار اهل حرمسرایش نشان بدهند ظاهرا چندان پرتعداد نیستند.

• کد خبر :۱۸۵۰۱۰۲۹ فروردین ۱۴۰۳ - ۱۰:۵۱

فرادید| شاه قاجار در هر موقعیتی که بود، در سفر فرنگ یا در تفرج‌های بیرون شهر یا در اندرونی کاخ، از عکس گرفتن غافل نمی‌شد. عکس‌هایی که یا خودش موضوع آن‌ها بود یا مردان درباری و یا زنان حرم‌خانه. به همین خاطر است که ما امروز گنجینۀ قابل توجهی از تصاویر مربوط به دربار قاجار را در اختیار داریم که بسیاری از مراسمات یا لحظات روزمره زندگی اهالی دربار را به ما نشان می‌دهند.

به گزارش فرادید؛ اما با وجود اینکه هم از خود شاه و هم از زنان او عکس‌های پرشماری وجود دارد، عکس‌هایی که شاه و اهالی حرم را در کنار هم نشان بدهند ظاهرا چندان پرتعداد نیستند. در آرشیوهای مختلف بیش از موارد انگشت‌شماری از این نوع را نمی‌توان یافت. در اینجا چهار مورد از این نوع عکس‌های خانوادگی و سلطنتی را ملاحظه می‌کنید.

در عکس نخست خبری از زنان شاه نیست بلکه فقط مادر و خواهر شاه یعنی مهد علیا و عزت‌الدوله در کنار او حضور دارند.

عکس دوم که دستخط خود شاه هم در حاشیۀ آن نقش بسته، او را در کنار جمعی از خواجگان حرمسرا و همسرانش نشان می‌دهد. افرادی که شاه نامشان را در کنار عکس نوشته یک کنیز و یک خواجه به نام‌های زعفران باجی و آقا خواجه هستند.

عکس سوم که حال و هوای خصوصی‌تری نسبت به سایر عکس‌ها دارد، شاه را در نزد دو تن از همسرانش یعنی شمس‌الدوله (سمت راست) و عالیه خانم (سمت چپ) نشان می‌دهد.

عکس آخر نیز شاه را ایستاده پشت سر چند نفر از همسرانش نشان می‌دهد.

سفر به «اندرونی»؛ وقتی عکس‌های عادی کسالت‌آور می‌شدند!

عکس‌هایی که در مجموعۀ «سفر به اندرونی» ملاحظه می‌کنید، قاب‌هایی از زندگی اهالی حرمسرا را در دوران حکومت قاجار به تصویر می‌کشند.

کد خبر :۱۸۶۹۳۱۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۱۱:۲۴

فرادید| اندرونی ناصرالدین شاه برای خودش شهری بود؛ پر از خواجه و زن و کودک، از هر سن و سال و از هر قوم و قبیله. یکی از تفریحات این جماعت عکاسی بود و ژست گرفتن مقابل دوربین عکاس. به همین خاطر است که برخی از لحظات زندگی آن‌ها هنوز بعد از گذشت بیش از صد سال پیش چشم ما هستند، با همۀ جزئیات تماشایی و عبرت‌آموزی که در آن‌هاست.

به گزارش فرادید؛ تصاویری که در اینجا ملاحظه می‌کنید، دو نمونه از عکس‌هایی هستد که انگار وقتی اهالی اندرونی حوصله‌شان از عکس‌های عادی سر می‌رفت، به سراغ آن‌ها می‌رفتند؛ عکس‌هایی که افراد سعی می‌کردند در آن‌ها حد و مرزهای مسخرگی را جابه‌جا کنند تا تنوعی به صفحات آلبوم سلطنتی‌شان بخشیده باشند.

عکس اول مربوط به عصمت‌الملوک، نوۀ دختری ناصرالدین‌شاه و جمعی از اطرافیان اوست.

عکس دوم نیز عصمت‌الملوک را در کنار خواهرش فخرالتاج نشان می‌دهد، در حالی که پدرشان معیرالممالک برای تفنن بر روی زمین دراز کشیده و زیر صندلی را به عنوان موقعیت مناسب خود در عکس انتخاب کرده است!